Атинското буле

19
ÍÀÏÐÀÂËÅÍÈÅ
“ÑÒÀÐÀ È ÑÐÅÄÍÎÂÅÊÎÂÍÀ ÈÑÒÎÐÈß.
ÅÒÍÎ-ÊÓËÒÓÐÍÈ È ÐÅËÈÃÈÎÇÍÈ
ÈÇÑËÅÄÂÀÍÈß”
Ñòåëà Ìîíåâà/Stela Moneva
ÀÒÈÍÑÊÎÒÎ ÁÓËÅ
The Athenian Boule
This paper studies the second most important political body in the system of
political institutions of the classical Athenian democracy the Athenian Boule. The
author consecutively pays attention to various moments of the activities of this Council
in order to characterize it most thoroughly. The following problems have been treated:
constitution and membership, convocation and opening, voting, place of sessions and
functions of the Boule.
Ïðîó÷âàíèÿòà çà àòèíñêèÿ Ñúâåò (âïõëÞ) ñå îñúùåñòâÿâàò íåìèíóåìî â
äâå ïîñëåäîâàòåëíè ïîñîêè: Ñúâåòà íà 400-òå, ó÷ðåäåí ïðè Ñîëîí (594 ã. ïð. Õð.)
è Ñúâåòà íà 500-òå ôîðìèðàí ïî âðåìåòî íà ðåôîðìèòå íà Êëèñòåí (508 ã. ïð.
Õð.). Â “Àòèíñêàòà ïîëèòèÿ” íà Àðèñòîòåë (8, 4) èìà ñàìî åäíî êðàòêî ñúîáùåíèå
çà ñúçäàâàíåòî íà íîâèÿ Ñúâåò ïðè Ñîëîí ïî ñòî ÷ëåíîâå îò âñÿêà ôèëà. Â
“Ïîëèòèêà” àòíè÷íèÿò àâòîð íàïúëíî èãíîðèðà òîçè ïîëèòè÷åñêè îðãàí. Ïî-
êúñíî Ïëóòàðõ (Sol. 19, 1) çàãàòâà, ÷å Ñîëîí ñàì å ó÷ðåäèë Ñúâåòà. Êàòî ñå áàçèðà
íà òåçè äàííè, Ê. Õèãíåò äàâà ïúëíî èçëîæåíèå íà ñëó÷àÿ ñúñ Ñîëîíîâîòî Áóëå
1
.
Ïî-ñêîðîøíè àâòîðè, êîèòî ñå äîâåðÿâàò íà àíòè÷íàòà òðàäèöèÿ è âÿðâàò â Áóëåòî
íà Ñîëîí ñà Ó. Ôîðåñò è Ã. Ãðèôèò
2
. Ïîñëåäíèÿò ïîêàçâà ïî-ïðåäïàçëèâî îòíî-
øåíèå. Ñ èçâåñòíà ðåøèòåëíîñò äàííèòå ñëåäâà è Äæ.Îëèâúð
3
. Àâòîðúò ñå àðãó-
ìåíòèðà è ñ äðóã åïèçîä îò “Àòèíñêàòà ïîëèòèÿ” (4, 3) çà íàëè÷èåòî íà Áóëå îùå
â ïîëèòèÿòà íà Äðàêîíò.
Ñúâåòúò ïðè Êëèñòåí å çíà÷èòåëíî ïî-äîáðå ïðåäñòàâåí ïî ñòðàíèöèòå
íà íàó÷íèòå ïóáëèêàöèè. Èçáèðàòåëíî ìîãàò äà ñå ïîñî÷àò íÿêîëêî ïî-çíà÷èìè

20
ðàçðàáîòêè. Çàäúëæèòåëíî òðÿáâà äà ñå îòáåëåæè ñïåöèàëèçèðàíîòî èçñëåäâàíå
íà Ï. Ðîäåñ
4
, â êîåòî äåòàéëíî ñà ïðîó÷åíè ÷ëåíñòâîòî è îðãàíèçàöèÿòà íà Ñúâåòà,
äåêðåòèòå íà Áóëåòî è äåìîñà, àäìèíèñòðèðàíåòî, þðèäè÷åñêèòå çàäà÷è íà
áóëåâòèòå è äð. Îñîáåíîñò íà òàçè ðàáîòà å æåëàíèåòî íà àâòîðà äà ïîêàæå
âîäåùàòà ðîëÿ íà Ñúâåòà íà 500-òå, äîðè â ñëó÷àè êîãàòî òÿ, ñïîðåä êîíñòèòóöèÿòà
íà Àòèíà, å îòðåäåíà çà Íàðîäíîòî ñúáðàíèå. Áîãàòî ñúáðàí èçâîðîâ ìàòåðèàë
è èñòîðèÿ íà àòèíñêèÿ Ñúâåò ïðåäñòàâÿ òðóäúò íà Ê. Õèãíåò
5
. Ìîæå äà ñå êàæå,
÷å íåãîâîòî èçñëåäâàíå å îñíîâîïîëàãàùî âúîáùå çà èñòîðèÿòà íà Àòèíñêàòà
êîíñòèòóöèÿ îò êðàÿ íà V â. ïð. Õð.  íàó÷íèÿ ïå÷àò ñå ïîñòàâÿò ðåäèöà ïðîáëåìè
îêîëî Ñúâåòà íà 500-òå, êàòî ïîÿâàòà íà ïðèòàíèòå ïðåäè èëè ñëåä Åôèàëòîâàòà
ðåôîðìà, çàäúëæåíèÿòà íà ïðèòàíèòå è íà ñåêðåòàðèòå
6
è äð. Áóëåòî ïðåäñòàâëÿâà
èíòåðåñ è îò ãëåäíà òî÷êà íà àðõåîëîãèÿòà. Ðàçêðèòèòå îñòàíêè íà àòèíñêàòà
àãîðà ïîòâúðæäàâàò è äîèçÿñíÿâàò íÿêîè ìîìåíòè îò èñòîðèÿòà íà Ñúâåòà
7
. Â
èñòîðèîãðàôèÿòà íà Áóëåòî îáà÷å íå ñå ñðåùà êðàòêî è îáîáùàâàùî èçëîæåíèå
íà òàêèâà âúïðîñè êàòî ñúñòàâ íà Áóëåòî, ðåä íà çåñåäàíèÿòà, íà÷èíèòå íà ãëà-
ñóâàíå, ìÿñòî íà çàñåäàíèÿòà, ïðèâèëåãèè è íàêàçàíèÿ çà áóëåâòèòå. Ùå áúäå
öåëåñúîáðàçíî ïîñòèãíàòèòå ðåçóëòàòè â ïîçíàòèòå íè èçñëåäâàíèÿ, íàðåä ñ íÿêîè
äîïúëíèòåëíè íàáëþäåíèÿ â èçâîðèòå, äà áúäàò ïîñòàâåíè â íîâî åäèíñòâî.
Ôîðìèðàíå è ñúñòàâ. Ïðè Ñîëîí, âèñøå ïðàâèòåëñòâåíî ó÷ðåæäåíèå
ñòàâà Ñúâåòúò îò 400 ãðàæäàíè, èçáèðàíè èçìåæäó ïúðâèòå òðè ðàçðåäà. Íÿìà
èíôîðìàöèÿ êàê òî÷íî ñà áèëè èçáèðàíè áóëåâòèòå. Çà äåéíîñòòà íà Ñúâåòà â
íà÷àëîòî íà íåãîâîòî ñúùåñòâóâàíå ñúùî íÿìà íàïúëíî äîñòîâåðíè ñâåäåíèÿ.
Èçãëåæäà ãëàâíàòà ôóíêöèÿ å áèëà íàñî÷åíà êúì ïîäãîòâÿíåòî íà ïðîáóëåâìèòå
(ïðåäâàðèòåëíèòå ïîñòàíîâëåíèÿ) çà Íàðîäíîòî ñúáðàíèå. Êðàòêîòî ñúîáùåíèå,
êîåòî îñòàâÿ Àðèñòîòåë å íàïúëíî ðàçáèðàåìî, ïðåäïîëàãà ñå, ÷å òîé íå ðàçïîëàãà
ñ èçòî÷íèöè, íÿìà äåòàéëè. Âåðñèÿòà íà Ïëóòàðõ èçãëåæäà êàòî ïðåäïîëîæåíèå
íà ïî-êúñåí àâòîð, êîéòî ïðèåìà, ÷å ôóíêöèèòå íà òîçè Ñúâåò ñà ñúùèòå êàòî
òåçè íà ïî-ñåòíåøíîòî Áóëå íà Êëèñòåí.
Ñúâåòúò ïðåäñòàâëÿâà ïîñòîÿííà êîìèñèÿ íà Íàðîäíîòî ñúáðàíèå. Îïèñà-
íèåòî ìó â “Àòèíñêàòà ïîëèòèÿ” (43, 2) ñå îòíàñÿ ïðåîáëàäàâàùî çà ÷åòâúðòîòî
ñòîëåòèå. Ñïîðåä òîçè ðàçêàç ó÷àñòíèöèòå â íåãî ñå èçáèðàò ÷ðåç æðåáèé èçìåæäó
íÿêîëêî êàíäèäàòà, êîåòî èçêëþ÷âà âúçìîæíîñòòà îò ïîäêóï èëè ïðåäâàðèòåëåí
íàòèñê, ïî 50 äóøè îò âñÿêà îò äåñåòòå àòèíñêè ôèëè (Arist. Athen. Pol. 43, 2).
Ðàâíîìåðíîòî ïðåäñòàâèòåëñòâî îò âñÿêà ôèëà îáåçïå÷àâà èíòåðåñèòå íà æèâåå-
ùîòî òàì íàñåëåíèå. Áóëåâò ìîæå äà áúäå âñåêè ãðàæäàíèí. Ñúñòàâúò ñå êîìïëåê-
òóâà îò âñè÷êè ðàçðåäè íà àòèíñêîòî ãðàæäàíñòâî. Ïî èç÷èñëåíèÿ íà Ð. Îñáúðí
îêîëî 70 % îò àòèíñêèòå ãðàæäàíè, â òå÷åíèå íà ñâîÿ æèâîò, ñà èçïúëíÿâàëè
òàçè ñëóæáà
8
. Ñúùåñòâóâà ñàìî åäíî îãðàíè÷åíèå âúçðàñòîâî: äà ñòàíåø áóëåâò
òðÿáâà äà èìàø íàâúðøåíè 30 ãîäèíè. ×ëåíîâåòå íà Ñúâåòà ñå èçáèðàò çà ñðîê
îò åäíà ãîäèíà, êàòî ïîâòîðíîòî èçáèðàíå ñå ðàçðåøàâà ñëåä íÿêîëêî ãîäèíè,
òàêà ÷å âñÿêà ãîäèíà Áóëåòî ñå îáíîâÿâà. Ïî ïðèíöèï å èçêëþ÷åíèå îò îáùîòî
ïðàâèëî äà ñå ñëóæè äâà ïúòè, íî èçêëþ÷åíèÿòà îòðàçÿâàò òðóäíîñòòà äà ñå

21
íàìåðÿò ñâåæè ïîïúëíåíèÿ îò 500 ãðàæäàíè, íàä 30 ãîäèíè, æåëàåùè äà ñëóæàò.
Âñå ïàê ñðàâíèòåëíî ðÿäêî ñå îòêðèâàò àòèíÿíè ñëóæèëè ïî äâà ïúòè â Áóëåòî
9
.
Âñúïâàíåòî â äëúæíîñò íà áóëåâòèòå å ñúïðîâîäåíî îò äâå ïðîöåäóðè.
Ñïîðåä ïúðâàòà ïðîöåäóðà, ñëåä èçáèðàíåòî ñè êàíäèäàòèòå ñà ïîäëàãàíè â
Ñúâåòà íà ïðîâåðêà, ò. íàð. äïêéìáóéÜ, çà äà ñå óñòàíîâè òÿõíîòî ïîâåäåíèå,
íà÷èí íà ìèñëåíå, âúîáùå ãðàæäàíñêàòà èì ïðèãîäíîñò. Àêî äàäåí êàíäèäàò
áèâà îòõâúðëåí, òî òîé ñå çàìåíÿ ñúñ çàïàñåí êàíäèäàò. Âòîðàòà ïðîöåäóðà ïðåä-
ïîëàãà ïîëàãàíåòî íà êëåòâà, â êîÿòî íàé-âàæíèòå ìîìåíòè ñà, ÷å áóëåâòèòå ùå
ñëóæàò ñïîðåä çàêîíèòå è â èíòåðåñ íà ãðàæäàíèòå (âæ.: Xen. Mem. 1, 1, 18; Lys.
31, 1; Dem. 59, 4).
Öåëèÿò Ñúâåò, â ïúëåí ñúñòàâ, íå ìîæå äà ñå ñúáèðà ïîñòîÿííî è êàòî
ìíîãî÷èñëåí ïîëèòè÷åñêè îðãàí íå âèíàãè å ïðèãîäåí çà áúðçî ðåøàâàíå íà
òåêóùè äåëà. Çàòîâà òîé å ðàçäåëåí íà 10 ïîñòîÿííè êîìèñèè, ïî 50 ÷îâåêà îò
âñÿêà ôèëà. Òåçè 50 àòèíÿíèíà ïðåäñòàâëÿâàò åäíà îò 10-òå ôèëè, êàòî âúòðå âúâ
ôèëèòå ïðåäñòàâèòåëíàòà êâîòà çà Ñúâåòà ñå ðàçïðåäåëÿ ïðîïîðöèîíàëíî ìåæäó
äåìèòå, ñïîðåä òÿõíàòà ãîëåìèíà è áðîÿ íà ãðàæäàíèòå â òÿõ. Áðîÿò íà ÷ëåíîâåòå
íà Áóëåòî îò åäèí äåì ñå êîëåáàå îò åäèí ïðåäñòàâèòåë äî äåñåò è ïîâå÷å.
Âñúùíîñò Ñúâåòúò å ïðåäñòàâèòåëñòâî íà ñàìîñòîÿòåëíèòå îáùèíè, íà êîèòî
ñå ðàçïàäà àòèíñêàòà äúðæàâà. Íàçâàíèåòî íà ÷ëåíîâåòå íà êîìèñèèòå å ïðèòàíè
(ðñõôÜíåéò), à ïåðèîäúò èì íà äåéíîñò ñå íàðè÷à ïðèòàíèÿ (ðñõ ôá íåßá). Âñÿêà
êîìèñèÿ äåæóðè ïî ðåä, îïðåäåëåí â íà÷àëîòî íà ãîäèíàòà ïî æðåáèé
10
, åäíà
äåñåòà ÷àñò îò ãîäèíàòà. Âðåìåòî íà äåæóðñòâî (ïðèòàíèÿ) íà âñÿêà ôèëà
ïðîäúëæàâà â îáèêíîâåíèòå ãîäèíè ïî 3536 äíè, à â ãîäèíàòà ñ âìúêíàò ìåñåö
3839 äíè
11
.
Âðåìåòî íà ðàçäåëÿíå íà Ñúâåòà íà ïðèòàíèè ïîðàæäà äèñêóñèè â íàó-
êàòà. Ñèãóðíî å, ïîðàäè ëèïñàòà íà êàêâèòî è äà å áèëî äîêàçàòåëñòâà, îòñúñòâèåòî
íà ñèñòåìàòà îò ïðèòàíèè â Áóëåòî íà Ñîëîí. Îñíîâíèòå âèæäàíèÿ íà
èçñëåäîâàòåëèòå ñà ñúñðåäîòî÷åíè îêîëî ðåôîðìèòå íà Êëèñòåí
12
èëè íà Åôèàëò
(462 ã. ïð. Õð.)
13
, êàòî âðåìå íà ïîÿâà íà ïðèòàíèòå. Ïðè Êëèñòåí, íîâîòî ðàçäå-
ëåíèå íà òåðèòîðèàëíè ôèëè çàåìà âàæíî ìÿñòî â îáùåñòâåíîïîëèòè÷åñêèÿ æèâîò
è å íîðìàëíî äà ñå äîïóñíå, ÷å äåëåíèåòî íà Ñúâåòà å ïðåäïðèåòî è ñúîáðàçåíî
ñ ôèëèòå.
Îò ñðåäàòà íà ïðèòàíèòå ñå èçáèðà ïî æðåáèé åäèí åïèñòàò (TðéóôÜôçò),
êîéòî ñå ÿâÿâà ïðåäñåäàòåë íà êîìèñèÿòà â òå÷åíèå íà åäíî äåíîíîùèå (Arist.
Athen. Pol. 44, 1). Â. Ëàòèøåâ ãî íàðè÷à “ïðåçèäåíò íà àòèíñêàòà ðåïóáëèêà”
14
.
Òîé ïðåäñåäàòåëñòâà è Åêëåñèÿòà, àêî òÿ ñå ñâèêâà â äåíÿ íà íåãîâîòî èçáèðàíå.
Åïèñòàòúò íÿìà ïðàâî äà áúäå èçáèðàí âòîðè ïúò â òå÷åíèå íà ñâîÿ æèâîò.
Íåãîâè çàäúëæåíèÿ ñà ñúùî äà ñúõðàíÿâà ó ñåáå ñè äúðæàâíèÿ ïå÷àò è êëþ÷îâåòå
îò õðàìîâåòå: ãëàâíî íà Ïàðòåíîíà, â ÷èÿòî çàäíà ÷àñò ñå íàìèðà äúðæàâíîòî
ñúêðîâèùå è íà õðàìà íà Ìàéêàòà íà áîãîâåòå (Ìçôñ™ïí), êúäåòî ñå ïàçè äúð-
æàâíèÿò àðõèâ. Âúçìîæíî å åïèñòàòúò äà ïîëó÷àâà äîïúëíèòåëíî âúçíàãðàæäåíèå
çà òîçè ñïåöèàëåí äåí
15
.

22
Ñ åäíà òðåòà îò ïðèòàíèòå, ïî íåãîâ èçáîð, òîé äåæóðè âåðîÿòíî áåç äà
èçëèçà, öÿëîòî äåíîíîùèå â ñãðàäàòà íà Òîëîñà. Ïðèòàíèòå ïðåñïèâàò òàì, çà
äà èìà âèíàãè óïðàâëåíñêè ëèöà â ãîòîâíîñò äà ïîñðåùíàò êðèòè÷íà ñèòóàöèÿ
è äà ïðåäïðèåìàò íåîòëîæíè äåéñòâèÿ. Òàêàâà ñèòóàöèÿ ìîæå äà ñå âèäè ó Äå-
ìîñòåí, êîãàòî ïðåç 339 ã. ïð. Õð. Ôèëèï çàâëàäÿâà Åëàòåÿ è íàñòúïâà êúì Àòèêà.
Ïðè ïðèòàíèòå ïî îáÿä ïðèñòèãà òðåâîæíàòà âåñò è òå íåçàáàâíî ïðåäïðèåìàò
ìåðêè, çà äà ñèãíàëèçèðàò îáùíîñòòà (Dem. 18, 169). Ïî òàêúâ íà÷èí äåéíîñòòà
íà Áóëåòî, â ëèöåòî íà íåãîâèòå ïðåäñòàâèòåëè, å â ïúëíèÿ ñìèñúë íà äóìàòà
íåïðåêúñíàòà (ñðâ. Andoc. I, 45).
 ïúðâàòà ÷åòâúðò íà IV â. ïð. Õð. ðåäúò íà ïðåäñåäàòåëñòâîòî â Ñúâåòà å
èçìåíåí. Çàäúëæåíèåòî íà ïðèòàíèòå äà ïðåäñåäàòåëñòâàò â Áóëåòî è Åêëåñèÿòà
å ïðåõâúðëåíî íà êîìèñèÿ îò äåâåò ðñüåäñïé (Arist. Athen. Pol. 44, 23). Âñåêè äåí
íîâèÿò åïèñòàò íà ïðèòàíèòå èçáèðà ÷ðåç æðåáèé, îò ñúñòàâà íà ÷ëåíîâåòå íà
Ñúâåòà äåâåò ïðîåäðè, ïî åäèí îò âñÿêà îò îñòàíàëèòå äåâåò ôèëè, ñ èçêëþ÷åíèå
íà íåãîâàòà ñîáñòâåíà. Åäèí îò èçáðàíèòå ïðîåäðè îòíîâî ïî æðåáèé ñòàâà
<ÅðéóôÜôçò ôïí ðñïÝäñùí. Åïèñòàò íà ïðîåäðèòå ìîæå äà áúäåø ñàìî âåäíúæ
â ãîäèíàòà, à ïðîåäúð âåäíúæ ïî âðåìå íà âñÿêà ïðèòàíèÿ.
Òî÷íîòî âðåìå íà òàçè èíñòèòóöèÿ íå å óñòàíîâåíî. Ïî åïèãðàôñêè äàííè
ñå ïðèåìà, ÷å â 378377 ã. ïð. Õð. å èçáðàí ïúðâèÿò íåñúìíåí åïèñòàò íà ïðîåäðèòå
(GHI 123, 124). Ïðè÷èíèòå çà òàçè ðåîðãàíèçàöèÿ ñå âèæäàò âúâ âðúçêà ñúñ çàñè-
ëåíàòà ðîëÿ íà ïðèòàíèòå è èçâåñòíîòî íàñòúïëåíèå íà àòèíÿíèòå ñðåùó òîâà
ïîëîæåíèå
16
. Ïî-âåðîÿòíî å îáà÷å ïîÿâàòà íà ïðîåäðèòå äà å îáóñëîâåíà îò ñòðå-
ìåæ äà ñå îáëåê÷è òåæåñòòà íà çàäúëæåíèÿòà è äà ñå ðàçïðåäåëè ïî-ñïðàâåäëèâî
ðàáîòàòà ìåæäó áóëåâòèòå. Î÷åâèäíî âëèÿíèå îêàçâà ñúçäàâàíåòî íà Âòîðèÿ
àòèíñêè ìîðñêè ñúþç (378 ã. ïð. Õð.), ñ êîåòî ñå ñòèãà äî íàòðóïâàíå íà äîïúëíè-
òåëíà ðàáîòà è îò ñúþçíèöèòå çà Áóëåòî è Åêëåñèÿòà. Òîâà å äîñòàòú÷åí ìîòèâ
çà äà ñå ïðåõâúðëÿò íà íîâàòà êîìèñèÿ ÷àñò îò çàäúëæåíèÿòà íà ïðèòàíèòå.
Äåâåòòå ïðîåäðè ïðåäñåäàòåëñòâàò â Íàðîäíîòî ñúáðàíèå, à çà ïðèòàíèòå
îñòàâà ñàìî ïðàâîòî äà ñâèêâàò íàðîäà. Òå ñå ãðèæàò çà ðåäà ïî âðåìå íà çàñåäà-
íèÿòà, îáÿâÿâàò âúïðîñèòå çà îáñúæäàíå. Íîðìàëíî çàäúëæåíèå íà ïðîåäðèòå å
äà ïîñòàâÿò íà ãëàñóâàíå ïðåäëîæåíèÿòà íà äðóãèòå, íî íå è ñàìè äà ïîìàãàò
ïðè ñúñòàâÿíåòî íà äåêðåòè. Òóê òðÿáâà äà ñå èìà ïðåäâèä, ÷å òå ñëóæàò çà åäèí
äåí è òîâà ïðàâè ìàëêî âåðîÿòíî íàòîâàðâàíåòî èì ñ ïîäîáíè çàäà÷è.
Êúì Áóëåòî ñúùåñòâóâà è äëúæíîñòòà ãñáììá ôå†ò.  “Àòèíñêàòà ïîëèòèÿ”
íà Àðèñòîòåë (54, 34) ñå ñïîìåíàâà çà òðèìà ñåêðåòàðè: 1) ñåêðåòàð “ïî ïðè-
òàíèÿ” (ãñáììáôÝá ôüí êáôÜ ðñõôáíåßáí êáëï†ìåíïí), êîéòî çàâåæäà äîêó-
ìåíòèòå, ñúõðàíÿâà óòâúðäåíèòå ðàçïîðåäáè, ïðèñúñòâà íà çàñåäàíèÿòà, âîäè
ïðîòîêîëèòå è èçëàãà ïèñìåíî ðàçïîðåæäàíèÿòà; 2) ñåêðåòàð “ïî çàêîíèòå” (Tðß
ôï†ò íüìïõò), êîéòî ñúùî ïðèñúñòâà íà çàñåäàíèÿòà è îòãîâàðÿ ñúñ ñâîÿ ïîäïèñ
çà âñè÷êè çàêîíè; 3) ñåêðåòàð (ãñáììáôÝá ô{í Bíáãíùóüìåíïí), èçáèðàí ÷ðåç
õèðîòîíèÿ îò Íàðîäíîòî ñúáðàíèå, êîéòî èìà åäèíñòâåíîòî çàäúëæåíèå äà ïðî-
÷èòà ïðåä Åêëåñèÿòà è ïðåä Ñúâåòà ðàçëè÷íèòå ðàçïîðåäáè è ðåøåíèÿ.

23
Äà ñå ðàçãðàíè÷è âðåìåòî íà óñòàíîâÿâàíå íà òåçè äëúæíîñòè è êðúãúò íà
òÿõíàòà äåéíîñò å ïî÷òè íåâúçìîæíî, äîêîëêîòî Àðèñòîòåë íå âíàñÿ ïîâå÷å ÿñíîòà
ïî âúïðîñà. Èçãëåæäà ñåêðåòàðÿò å áèë ÷ëåí íà Áóëåòî è íÿìà ïðè÷èíè äà ñå
îñïîðâà èäåíòè÷íîñòòà ìó ñúñ “ñåêðåòàðÿ íà Áóëåòî”, óïúëíîìîùåí äà èçäàâà
ïîñòàíîâëåíèÿ, êàêòî ñìÿòà Â. Ëàòèøåâ
17
. Îò îêîëî 368 ã. ïð. Õð. äàòèðàò åïè-
ãðàôñêè ñâåäåíèÿ çà ñåêðåòàð, êîéòî îáñëóæâà ñàìî ïðèòàíèòå è êîéòî âåðîÿòíî
å áèë íàçíà÷àâàí çà ñðîê îò åäíà ãîäèíà áåç äà ñå èçëú÷âà îò ñúñòàâà íà ïðèòàíè-
òå
18
. Ïðèåìà ñå, ÷å òîçè “ñåêðåòàð íà ïðèòàíèòå” å îò ïðåäèøåí ïåðèîä, âúïðåêè
÷å íàçâàíèåòî ìó íå å áèëî ñúùîòî. Ñúãëàñíî íàáëþäåíèåòî íà Àðèñòîòåë, ïîñòúò
ñå çàåìà ñëåä ïðîâåæäàíåòî íà õèðîòîíèÿ îò “íàé-ïðîñëàâåíèòå è äîñòîéíè
ãðàæäàíè” (Athen. Pol. 54, 3).
Ïðîìÿíàòà â íà÷èíà íà èçáîð íà ñåêðåòàðÿ íà ïðèòàíèòå ñå îòíàñÿ êúì
363 ã. ïð. Õð., êîãàòî çàïî÷âà äà ñå ïðèëàãà æðåáèé âå÷å èçìåæäó ñàìèòå áóëåâòè
19
.
Ñëåä âúâåæäàíåòî íà íîâàòà îðãàíèçàöèÿ ïðåç 363 ã. ïð. Õð. ñå òâúðäè, ÷å â
åïèãðàôñêèòå äàííè ñå ñðåùàò ïî-ãîëÿì áðîé ñåêðåòàðè êàòî Bíáãñáöåýò,
Bíôéãñáöåýò è äð.
20
Âåðîÿòíî àòèíÿíèòå