Кардиология. Болести на ендокарда.

1
ÂÚÒÐÅØÍÀ ÌÅÄÈÖÈÍÀ ÊÀÐÄÈÎËÎÃÈß
ÊÀÐÄÈÎËÎÃÈß
ÁÎËÅÑÒÈ ÍÀ ÅÍÄÎÊÀÐÄÀ
ÐÅÂÌÀÒÈÇÚÌ
Ðóìåí Ñòîèëîâ, Ðóìÿíà Òúðíîâñêà – Êúäðåâà
Ñèíîíèìè. Rheumatismus verus, áîëåñò íà Bouillaud-
Ñîêîëüñêèé
Îïðåäåëåíèå. Ðåâìàòèçìúò å ñèñòåìíî âúçïàëèòåëíî
çàáîëÿâàíå íà ñúåäèíèòèòåëíàòà òúêàí âñëåäñòâèå íà
îñòðà èíôåêöèÿ ñ â-õåìîëèòè÷åí ñòðåïòîêîê îò ãðóïà À,
èçÿâÿâàùî ñå íàé-÷åñòî â äåòñêà âúçðàñò è çàñÿãàùî
ïðåäèìíî ñòàâèòå, ñúðöåòî, êîæàòà è ÖÍÑ. Èìà ïðèñòúïåí
õàðàêòåð.
Åïèäåìèîëîãèÿ. Áîëåñòòà å ðàçïðîñòðàíåíà âúâ âñè÷êè
ãåîãðàôñêè îáëàñòè. Ïðåç ïîñëåäíèòå 40 ãîäèíè ÷åñòîòàòà
è çíà÷èòåëíî íàìàëÿ ïîðàäè óñïåøíàòà ïúðâè÷íà
ïðîôèëàêòèêà. Çàáîëåâàåìîñòòà ñå äâèæè â øèðîêè
ãðàíèöè â çàâèñèìîñò îò ñîöèàëíî-èêîíîìè÷åñêîòî
ñúñòîÿíèå è êóëòóðàòà íà íàñåëåíèåòî. Âúâ âèñîêî
ðàçâèòèòå ñòðàíè òÿ å îêîëî 0,08 íà 1000, à â ðàçâèâàùèòå
ñå – îêîëî 2,2 íà 1000 æèòåëè.
Åòèîëîãèÿ. Ñåãà íàïúëíî å äîêàçàíà ðîëÿòà íà â-
õåìîëèòè÷íèòå ñòðåïòîêîêè îò ãðóïà À êàòî îòêëþ÷âàù
ôàêòîð íà ðåâìàòèçìà. Òå èìàò øèðîêî ðàçïðîñòðàíåíèå
è ìîãàò äà ïðåäèçâèêàò ðàçëè÷íè êîæíè, áåëîäðîáíè,
ãåíèòîóðèíàðíè è äðóãè èíôåêöèè, íî ðåâìàòè÷åí
ïðèñòúï ìîæå äà ñå èíäóöèðà ñàìî ñëåä ïðåêàðåí
òîíçèëîôàðèíãèò. Ñòðåïòîêîêèòå îò ãðóïà À ñå ðàçëè-
÷àâàò ïî ñâîèòå áèîëîãè÷íè ñâîéñòâà è âèðóëåíòíîñò.
Ãëàâåí ôàêòîð íà âèðóëåíòíîñò íà ñòðåïòîêîêèòå îò
ãðóïà À å Ì-ïðîòåèíúò îò êëåòú÷íàòà èì ñòåíà. Çà
“ðåâìàòîãåííè” ñå ñ÷èòàò ñåðîòèïîâåòå, åêñïðåñèðàùè
ãîëÿìî êîëè÷åñòâî Ì-ïðîòåèí è îáðàçóâàùè çäðàâà
êàïñóëà, êîÿòî ãè çàùèòàâà îò ôàãîöèòîçàòà.
Ïàòîãåíåçà. Ñòðåïòîêîêèòå îòäåëÿò ìíîæåñòâî ñîìà-
òè÷íè è âúòðåêëåòú÷íè âåùåñòâà, êîèòî ïðèòåæàâàò
òîêñè÷íè è àíòèãåííè ñâîéñòâà. Êúì òÿõ ñå îòíàñÿò
ñòðåïòîëèçèíè Î è S, ñòðåïòîêèíàçà, õèàëóðîíèäàçà,
äåçîêñèðèáîíóêëåàçà  è äð. Äîêàçàíî å, ÷å àíòèãåííè
äåòåðìèíàíòè íà Ì-ïðîòåèíà ðåàãèðàò êðúñòîñàíî ñ
ìèîçèíà íà êàðäèîìèîöèòèòå. Îòäåëíè ïîëèçàõàðèäíè
êîìïîíåíòè îò êëåòú÷íàòà ñòåíà íà ñòðåïòîêîêà ðåàãèðàò
êðúñòîñàíî ñúñ ñòðóêòóðè îò ñúðöåòî, ñòàâèòå, êîæàòà è
ìîçúêà. Ì-ïðîòåèíúò è ñòðåïòîêîêîâèòå ïèðîãåííè
åêçîòîêñèíè ñå ÿâÿâàò êàòî “ñóïåðàíòèãåíè”, êîèòî
äèðåêòíî àêòèâèðàò Ò-ëèìôîöèòèòå. Â ðåçóëòàò íà òîâà
ñå îòêëþ÷âà ñèñòåìíà âúçïàëèòåëíà àâòîèìóííà ðåàêöèÿ.
Èíäèâèäóàëíàòà èìóíîðåàêòèâíîñò íà ìàêðîîðãà-
íèçìà èãðàå ñúùåñòâåíà ðîëÿ çà èçÿâàòà íà áîëåñòòà. Ñàìî
1 – 3% îò äåöàòà ïðåáîëåäóâàëè îñòðà ñòðåïòîêîêîâà
èíôåêöèÿ ðàçâèâàò ðåâìàòèçúì. Ãåíåòè÷íîòî ïðåä-
ðàçïîëîæåíèå å îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå. Ïîâå÷åòî îò
áîëíèòå ñà íîñèòåëè íà HLA-DR2 è DR4.
Êëèíè÷íà êàðòèíà. Ïúðâèÿò ðåâìàòè÷åí ïðèñòúï
îáèêíîâåíî å ïðè äåöà íà âúçðàñò ìåæäó 7 è 15 ãîäèíè.
Äâàòà ïîëà ñå çàñÿãàò ïî÷òè åäíàêâî ñ ëåê ïðåâåñ íà
æåíñêèÿ. Îñíîâíè êëèíè÷íè ïðîÿâè íà ðåâìàòèçìà ñà:
ôåáðèëíî-èíòîêñèêàöèîíåí ñèíäðîì, ïîëèàðòðèò,
êàðäèò, õîðåÿ ìèíîð è êîæíè ïðîìåíè. Àðòðèòúò,
êàðäèòúò è õîðåÿòà ìîãàò äà áúäàò åäèíñòâåíà ïðîÿâà íà
áîëåñòòà, íî ïî-÷åñòî å ñú÷åòàíèåòî èì â ðàçëè÷íè
êîìáèíàöèè.
1. Ôåáðèëíî-èíòîêñèêàöèîíåí ñèíäðîì. Íà÷àëîòî íà
áîëåñòòà å îñòðî. Îáèêíîâåíî 2-3 ñåäìèöè ñëåä ïðåêàðàí
ñòðåïòîêîêîâ ôàðèíãèò ñå èçÿâÿâàò êëèíè÷íèòå ïðîÿâè
íà ðåâìàòèçìà. ×åñòî ïúòè òåìïåðàòóðàòà å ïîâèøåíà,
íàëèöå å àñòåíîàäèíàìèÿ.
2. Ðåâìàòè÷åí ïîëèàðòðèò. Íàáëþäàâà ñå â 75% îò
áîëåäóâàùèòå. Çàñÿãàò ñå ïðåäèìíî ãîëåìèòå ñòàâè – êî-
ëåííè, ãëåçåííè, ëàêúòíè è ãðèâíåíè. Ñòàâèòå ñà îòî÷íè,
áîëåçíåíè, çàòîïëåíè, à ïîíÿêîãà è çà÷åðâåíè. Äâèæåíè-
ÿòà ñà îãðàíè÷åíè. Àðòðèòúò å áúðçî ïðåõîäåí, ìèãðè-
ðàù îò ñòàâà íà ñòàâà è îòçâó÷àâà áåç íèêàêâè ïîñëåäèöè
çà 1-2 ñåäìèöè. Ðÿäêî ìîæå äà ñå ñòèãíå äî õðîíè÷íà àðò-
ðîïàòèÿ òèï Æàêó (Jaccoud), ïðè êîÿòî ñà íàëèöå òðàéíè
è íåîáðàòèìè ñòàâíè óâðåæäàíèÿ. Â 10-15% îò áîëíèòå
ìîæå äà èìà ñàìî àðòðàëãèÿ, à íå àðòðèò.
3. Ðåâìîêàðäèò – çà ðàçëèêà îò ñòàâèòå âúçïàëèòåëíèÿò
ïðîöåñ òóê å äúëãîòðàåí, òðóäíî ñå ïîääàâà íà ëå÷åíèå è
âîäè äî îñòàòú÷íè îðãàíè÷íè ïðîìåíè íà åäíà èëè ïîâå÷å
ñúðäå÷íè êëàïè. “Ðåâìàòèçìúò áëèæå ñòàâèòå, à õàïå
ñúðöåòî.” Ñúùåñòâóâà âúçìîæíîñò ðåâìîêàðäèòúò äà
ïðîòå÷å áåçñèìïòîìíî è êëàïíîòî óâðåæäàíå äà ñå
îòêðèå ñëó÷àéíî.
Íàé-âàæíèòå îñîáåíîñòè, èìàùè çíà÷åíèå çà
äèàãíîçàòà íà ðåâìîêàðäèòà, ñà:
�‹�‹�‹�‹�‹Ïîÿâà íà ñúðäå÷íè øóìîâå, êîèòî íå ñà ñúùåñòâó-
âàëè ïî-ðàíî:
Àïèêàëåí ñèñòîëè÷åí øóì – ðåçóëòàò íà îñòúð
ìèòðàëåí âàëâóëèò ñ ïðåõîäíà ìèòðàëíà èíñóôèöèåíöèÿ
å íàé-÷åñòàòà çâóêîâà íàõîäêà ïðè ðåâìîêàðäèòà.
Àïèêàëåí ìåçîäèàñòîëè÷åí øóì íà Carey-Coombs –
çíà÷èòåëíî ïî-ðÿäúê, íî èìà ïî-ãîëÿìà äèàãíîñòè÷íà
ñòîéíîñò.
Àîðòåí äèàñòîëè÷åí øóì – íàé-ðÿäêàòà çâóêîâà
ïðîÿâà íà ðåâìîêàðäèòà; äúëæè ñå íà àîðòåí âàëâóëèò ñ
ïðåõîäíà àîðòíà èíñóôèöèåíöèÿ.
�‹�‹�‹�‹�‹Ñèíóñîâà òàõèêàðäèÿ ñ ïîÿâà íà Ò
3
è Ò
4
-ãàëîï.
�‹�‹�‹�‹�‹Ðàçøèðåíèå íà ñúðöåòî – íàé-ñèãóðåí êëèíè÷åí
áåëåã çà ðåâìîêàðäèò.
�‹�‹�‹�‹�‹Ïðîÿâè íà çàñòîéíà ñúðäå÷íà íåäîñòàòú÷íîñò;
�‹�‹�‹�‹�‹Ïåðèêàðäèò – ñàìî ïðè 5-10% îò áîëíèòå ñ
ðåâìîêàðäèò;
�‹�‹�‹�‹�‹Ðèòúìíî-ïðîâîäíè íàðóøåíèÿ: ïðåõîäåí ÀV-áëîê
² ñòåïåí (ðÿäêî ²² è ìíîãî ðÿäêî ²²² ñòåïåí) – èç÷åçâà
ñïîíòàííî; ðåïîëàðèçàöèîííè íàðóøåíèÿ; óäúëæåí QT-
èíòåðâàë; íàäêàìåðíè è êàìåðíè åêñòðàñèñòîëè.

2
ÂÚÒÐÅØÍÀ ÌÅÄÈÖÈÍÀÊÀÐÄÈÎËÎÃÈß
4. Chorea minor. ßâÿâà ñå â äåòñêà âúçðàñò. Çàñÿãà
ïðåäèìíî ìîìè÷åòà. Çàïî÷âà ïîñòåïåííî ñ ïðîìÿíà â
íàñòðîåíèåòî, ðàçäðàçíèòåëíîñò, öåðåáðàñòåíèÿ. Ïî-
êúñíî ñå äîáàâÿò îñíîâíèòå ñèìïòîìè íà õîðåÿòà –
õèïåðêèíåòèçúì, äèñêîîðäèíàöèÿ íà äâèæåíèÿòà è
íàìàëåíèå íà ìóñêóëíèÿ òîíóñ.
5. Êîæíè ïðîìåíè. Erythema marginatum ñå ñðåùà â
10-15% îò äåöàòà â ðàçãàðà íà ðåâìàòè÷íèÿ ïðèñòúï.
Îáðèâúò å áëåäîðîçîâ, àíóëàðåí, íà íèâîòî íà êîæàòà,
íå å ñúðáÿù è èçáëåäíÿâà ïðè íàòèñê. Ëîêàëèçèðàí å
ïðåäèìíî ïî òÿëîòî è ìíîãî ðÿäêî ïî êðàéíèöèòå. Ìîæå
äà ñå íàáëþäàâà è ïðè äðóãè ñúñòîÿíèÿ – òîêñèêî-
àëåðãè÷íà ôîðìà íà õðîíè÷åí òîíçèëèò, àëåðãè÷íè
ñúñòîÿíèÿ è äð. Çàäúðæà ñå äî 1-2 ñåäìèöè. Îòçâó÷àâà
áåç îñòàòú÷íè ïðîÿâè.
6. Ðåâìàòè÷íè âúçëè. Òîâà ñà ïîäêîæíè îáðàçóâàíèÿ
ñ ðàçìåð îò íÿêîëêî ìèëèìåòðà äî 1-2 ñàíòèìåòðà.
Ëîêàëèçèðàò ñå ïî çàëàâíèòå ìåñòà íà ñóõîæèëèÿòà
(åêñòåíçîðíàòà ïîâúðõíîñò). Íàé-÷åñòî ñå ñðåùàò â
îáëàñòòà íà êîëåíåòå, ëàêòèòå, ìåòàêàðïî-ôàëàíãèàëíèòå
ñòàâè è òèëà. Çàäúðæàò ñå 1-2 ìåñåöà è îòçâó÷àâàò áåç
îñòàòú÷íè ïðîÿâè.
Ëàáîðàòîðíè èçñëåäâàíèÿ çà äîêàçâàíå íà ñòðåïòî-
êîêîâà èíôåêöèÿ è íà àêòèâåí âúçïàëèòåëåí ïðîöåñ.
Àêòèâíîñòòà íà ðåâìàòèçìà ñå îïðåäåëÿ ñ ëàáîðà-
òîðíèòå äàííè íà îñòðàòà ôàçîâà ðåàêöèÿ íà îðãàíèçìà:
óñêîðåíà ÑÓÅ, ëåâêîöèòîçà, ïîëîæèòåëåí Ñ-ðåàêòèâåí
ïðîòåèí (CRP), ïîâèøåíè ñåðóìíè ìóêîïðîòåèíè
(äèôåíèëàìèíîâà ïðîáà), óâåëè÷åíèå íà àëôà
2
– è ãàìà-
ãëîáóëèíèòå, óâåëè÷åíèå íà ôèáðèíîãåíà, ïîâèøåí
àíòèñòðåïòîëèçèíîâ òèòúð (AST) êàòî áåëåã çà ïðåêàðàíà
ñòðåïòîêîêîâà èíôåêöèÿ. Íàé-ãîëÿìà ñòîéíîñò çà
ïðîñëåäÿâàíå íà ðåâìàòè÷íàòà àêòèâíîñò èìàò ÑÓÅ è
CRP.
Äèàãíîçà ñå îñíîâàâà ñå íà ìîäèôèöèðàíèòå êðèòå-
ðèè íà T.D.Jones:
Ãîëåìè (ãëàâíè) êðèòåðèè:
�‹�‹�‹�‹�‹Êàðäèò;
�‹�‹�‹�‹�‹Ïîëèàðòðèò;
�‹�‹�‹�‹�‹Chorea minor;
�‹�‹�‹�‹�‹Ïîäêîæíè âúçëè;
�‹�‹�‹�‹�‹Årythema marginatum.
Ìàëêè êðèòåðèè:
�‹�‹�‹�‹�‹Ôåáðèëèòåò;
�‹�‹�‹�‹�‹Àðòðàëãèÿ;
�‹�‹�‹�‹�‹Óñêîðåíà ÑÓÅ;
�‹�‹�‹�‹�‹Ïîâèøåí CRP;
�‹�‹�‹�‹�‹Óäúëæåí QT-èíòåðââàë;
�‹�‹�‹�‹�‹Ïðåäøåñòâàùà ñòðåïòîêîêîâà èíôåêöèÿ;
�‹�‹�‹�‹�‹Ïðåêàðàíè â ìèíàëîòî ðåâìàòè÷íè ïðèñòúïè èëè
íàëè÷èå íà îôîðìåí ðåâìàòè÷úí êëàïåí ïîðîê.
�‹�‹�‹�‹�‹Äîêàçàòåëñòâà çà ïðåêàðàíà ñòðåïòîêîêîâà
èíôåêöèÿ: ïîâèøåí ÀSÒ èëè ïîëîæèòåëíà ïîñÿâêà îò
ãúðëåí ñìèâ çà õåìàòîëîãè÷åí ñòðåïòîêîê îò ãðóïà À,
èëè ïðåêàðàíà íàñêîðî ñêàðëàòèíà.
Äèàãíîçàòà àêòèâåí ðåâìàòèçúì å ìíîãî âåðîÿòíà ïðè
èçïúëíåíè äâà ãîëåìè èëè åäèí ãîëÿì è äâà ìàëêè
êðèòåðè. Äèàãíîçàòà ðåâìàòèçúì ìîæå äà ñå ïîñòàâè ïðè
íàëè÷èåòî ñàìî íà ñhorea minor èëè êàðäèò.
Òâúðäå ñóñïåêòíè äàííè çà ðåâìàòè÷íà àêòèâíîñò ïðè
áîëåí ñ ðåâìàòè÷åí ñúðäå÷åí ïîðîê ñà íàëèöå ïðè:
�‹�‹�‹�‹�‹áúðçî ïðîãðåñèðàùà ñúðäå÷íà íåäîñòàòú÷íîñò;
�‹�‹�‹�‹�‹íàðàñòâàùà êàðäèîìåãàëèÿ;
�‹�‹�‹�‹�‹ïîÿâà íà íîâè ñúðäå÷íè øóìîâå;
�‹�‹�‹�‹�‹íîâîïîÿâèëè ñå ïðîìåíè â ÅÊÃ.
Äèôåðåíöèàëíà äèàãíîçà. Ìíîãîîáðàçèåòî íà êëèíè-
÷íèòå ïðîÿâè âîäè â 30 – 45% îò ñëó÷àèòå äî ïîñòàâÿíåòî
íà ïîãðåøíà äèàãíîçà. Áîëåñòòà òðÿáâà äà ñå ðàçëè÷è îò
îñòàíàëèòå ðåàêòèâíè àðòðèòè, þâåíèëåí õðîíè÷åí
àðòðèò, þâåíèëåí àíêèëîçèðàù ñïîíäèëèò, ñèñòåìåí
ëóïóñ åðèòåìàòîçóñ, ïîäîñòúð áàêòåðèàëåí àðòðèò,
èäèîïàòè÷åí ïðîëàïñ íà ìèòðàëíàòà êëàïà è äð.
Ëå÷åíèå – ïðèíöèïè.
�‹�‹�‹�‹�‹ðåæèì íà ëåãëî è îãðàíè÷àâàíå íà ôèçè÷åñêàòà
àêòèâíîñò;
�‹�‹�‹�‹�‹ëèêâèäèðàíå íà ñòðåïòîêîêîâàòà èíôåêöèÿ;
�‹�‹�‹�‹�‹îâëàäÿâàíå íà âúçïàëèòåëíèÿ ïðîöåñ;
�‹�‹�‹�‹�‹ëå÷åíèå íà óñëîæíåíèÿòà;
�‹�‹�‹�‹�‹àíòèáàêòåðèàëíà ïðîôèëàêòèêà íà ñòðåïòî-
êîêîâàòà èíôåêöèÿ è ðåâìàòè÷íèòå ðåöèäèâè.
Îñíîâíè ïîçèöèè, îïðåäåëÿùè ëå÷åíèåòî.
�‹�‹�‹�‹�‹×ðåç ïîòèñêàíå íà ñòðåïòîêîêîâèÿ ðàñòåæ äà ñå
ïðåäîòâðàòè ïðîäóêöèÿòà íà ñòðåïòîêîêîâè àíòèãåíè.
�‹�‹�‹�‹�‹Ïîòèñêàíå íà èíäóöèðàíàòà îò ñòðåïòîêîêèòå
àíòèãåí-àíòèòÿëî ðåàêöèÿ, êîÿòî å îñíîâíèÿò ïàòî-
ãíîìîíè÷åí ïðîöåñ çà ðàçâèòèåòî íà ðåâìàòè÷åí
åíäîìèîêàðäèò.
Ñõåìà íà ëå÷åíèå:
�‹�‹�‹�‹�‹Àíòèáàêòåðèàëíà òåðàïèÿ – çà ëèêâèäèðàíå íà
ñòðåïòîêîêîâàòà èíôåêöèÿ:
Penicillin 3 x 2 ìëí Å i.m. èëè per os çà 10 äíè èëè åäèíè÷íà
äîçà Benzacillin 1,2 ìëí Å i.m., ðåñï. 600 000 Å çà äåöà ïîä
6 ãîäèíè.
Ïðè àëåðãèÿ êúì Penicillin – Erythromycin 4 õ 250 mg
äíåâíî çà 10 äíè.
�‹�‹�‹�‹�‹Ïðîòèâîâúçïàëèòåëíà òåðàïèÿ –
Ñàëèöèëàòè (Àñidum salicylicum) – 80-100 mg/kg
òåëåñíî òåãëî íà 4-6 ïðèåìà ñëåä õðàíà â ïðîäúëæåíèå íà
1-1,5 ìåñåöà ïðè ðåâìàòè÷åí ïîëèàðòðèò áåç ðåâìî-
êàðäèò è äî 3-4 ìåñåöà ïðè ðåâìîêàðäèò, êàòî ñëåä
ïîñòèãàíå íà êëèíè÷íî ïîäîáðåíèå äîçàòà ñå íàìàëÿâà.
Êîðòèêîïðåïàðàòè – ïðè âúçðàñòíè ñå ïðåïîðú÷âà
äîçàòà äà çàïî÷íå ñ 1 mg/kg è âñåêè 4 äíè äà ñå íàìàëÿâà
ñ 5 mg äî îáùà ïðîäúëæèòåëíîñò îò 6 ñåäìèöè.
È äâàòà ìåäèêàìåíòà íå ìîãàò äà ïðåäîòâðàòÿò
ôîðìèðàíåòî íà ðåâìàòè÷íè êëàïíè óâðåæäàíèÿ.
Ïðîôèëàêòèêà íà ðåâìàòè÷íèòå ïðèñòúïè – ïðîâåæäà
ñå äî íàâúðøâàíå íà 30 ãîäèøíà âúçðàñò èëè äî 5 ãîäèíè
ñëåä ïîñëåäíèÿ ðåâìàòè÷åí ïðèñòúï.
Benzacillin 1,2 ìëí Å i.m. íà òðè (èëè ÷åòèðè) ñåäìèöè
çàäúëæèòåëíî ñëåä ïðîáà çà ïîíîñèìîñò.
Ïúðâè÷íà ïðîôèëàêòèêà – ÷ðåç ëå÷åíèå íà ñòðåïòî-
êîêîâèòå èíôåêöèè.
Ïðîòè÷àíå è ïðîãíîçà.
Ñðåäíàòà ïðîäúëæèòåëíîñò íà ðåâìàòè÷åí ïðèñòúï å 3
ìåñåöà. Êëèíè÷íèòå ïîêàçàòåëè çà ðåâìàòè÷íà àêòèâíîñò
ïðè òåæúê ðåâìîêàðäèò ìîãàò äà ïåðñèñòèðàò 6 èëè
ïîâå÷å ìåñåöè.

3
ÂÚÒÐÅØÍÀ ÌÅÄÈÖÈÍÀ ÊÀÐÄÈÎËÎÃÈß
Áëèçêàòà ïðîãíîçà íà ðåâìàòè÷íèÿ ïðèñòúï å äîáðà,
íî äàëå÷íàòà å íåáëàãîïðèÿòíà è ñå îïðåäåëÿ îò
òåíäåíöèÿòà êúì ðåöèäèâè è òåæåñòòà íà îôîðìåíèòå
ðåâìàòè÷íè êëàïíè ëåçèè.
Òðóäîñïîñîáíîñò. Â îñòðàòà ôàçà áîëíèòå ñà íå-
òðóäîñïîñîáíè. Ïðè îôîðìÿíåòî íà òðàéíè êëàïíè
óâðåæäàíèÿ òðóäîñïîñîáíîñòòà ñå îïðåäåëà îò ôóíêöèî-
íàëíèÿ êëàñ.
ÈÍÔÅÊÖÈÎÇÅÍ ÅÍÄÎÊÀÐÄÈÒ
Ë. Òåðçèåâà
Îïðåäåëåíèå. Èíôåêöèîçíèÿò åíäîêàðäèò (ÈÅ) å îñòðî
èëè ïîäîñòðî âúçïàëåíèå íà åíäîêàðäà íà êëàïèòå, êîåòî
ñå ïðè÷èíÿâà îò ìèêðîáíà èíôåêöèÿ è ïðîòè÷à ñúñ
ñóáôåáðèëèòåò èëè ñ êàðòèíàòà íà ñåïñèñ.
Õàðàêòåðíèòå çà ÈÅ âåãåòàöèè, ìîãàò äà îáõâàíàò îùå
chordae tendineae, ñåïòàëíèòå äåôåêòè, êëàïíèòå ïðîòåçè
è ïî-ðÿäêî ïàðèåòàëíèÿ åíäîêàðä. Âúçïàëåíèåòî íà
àðòåðèî-âåíîçíèòå è àðòåðèî-àðòåðèàëíèòå øúíòîâå è
ñå íàðè÷à èíôåêöèîçåí åíäàðòåðèèò.
×åñòîòàòà íà ÈÅ çà ïàöèåíòèòå íàä 15-ãîäèøíà âúçðàñò
ïî ðàçëè÷íè äàííè å ìåæäó 1,7 - 2 äî 4/100 000 õîñïè-
òàëèçèðàíè ãîäèøíî, ïî-âèñîêà çà âúçðàñòòà íàä 30
ãîäèíè, êàòî 25% îò òÿõ ñà íàä 60 ãîäèíè. Áîëåäóâàò ïî-
÷åñòî ìúæåòå.
Ïðè 55–75% îò áîëíèòå ñà íàëèöå ïðåäðàçïîëàãàùè
ñúñòîÿíèÿ - äåãåíåðàòèâíè è ðåâìàòè÷íè ñúðäå÷íè
êëàïíè ïîðîöè, âðîäåíè ñúðäå÷íè çàáîëÿâàíèÿ, ïðîëàïñ
íà ìèòðàëíàòà êëàïà, èäèîïàòè÷íà õèïåðòðîôè÷íà
êàðäèîìèîïàòèÿ, èíâàçèâíè äèàãíîñòè÷íè è òåðàïåâò-
è÷íè ïðîöåäóðè (ïðåæèâÿíà ñúðäå÷íà îïåðàöèÿ).
Êëàñèôèêàöèÿ.  çàâèñèìîñò îò êëèíè÷íîòî ïðîòè-
÷àíå è ÅõîÊà õàðàêòåðèñòèêàòà íà âåãåòàöèèòå ÈÅ áèâà
îñòúð – Endocarditis acuta (Endocarditis septica) è
ïîäîñòúð – Endocarditis subacuta (Endocarditis lenta).
Ïðè îñòðèÿ ÈÅ ïðè÷èíèòåëèòå ñà ñèëíî âèðóëåíòíè
(Str. Ðneumoniae, Str.pyogenes è äð.). Ïðîòè÷àíåòî ìó å
òåæêî, áúðçî ïðîãðåñèðàùî, ÷åñòî ôóäðîàÿíòíî è çà
íÿêîëêî äíè äî 6 ñåäìèöè ìîæå äà çàâúðøè ëåòàëíî.
Åõîêàðäèîãðàôñêè ñå óñòàíîâÿâàò ïðåñíè (ðåõàâè)
âåãåòàöèè, êëàïíà äåñòðóêöèÿ ñ îñòðà ðåãóðãèòàöèÿ.
Îòêúñíàòè ÷àñòè îò âåãåòàöèèòå ñà ïðè÷èíà çà ìíîæåñòâî
ìåòàñòàòè÷íè âúçïàëèòåëíè îãíèùà â ðàçëè÷íè ïåðè-
ôåðíè îðãàíè,