Сексология

1
ÑÅÊÑÎËÎÃÈß ÇÀ ÂÑÈ×ÊÈ

2
© Ãåîðãè Ïðîäàíîâ - àâòîð, 2010
© Âåíöèñëàâ Ìàðèíîâ - õóäîæíèê íà êîðèöàòà, 2010
© ÀÑÒÀÐÒÀ - ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå, 2010
ISBN 978-954-350-

3
Ãåîðãè Ïðîäàíîâ
ÑÅÊÑÎËÎÃÈß
ÇÀ ÂÑÈ×ÊÈ
ÀÑÒÀÐÒÀ
Ïëîâäèâ
2010

4
ÊÚÌ ×ÈÒÀÒÅËÈÒÅ
Êíèãàòà, êîÿòî ïðåäëàãàìå íà âàøåòî âíèìàíèå, å ïðåäíàçíà-
÷åíà çà íàé-øèðîêà ÷èòàòåëñêà àóäèòîðèÿ. Ïîñòàðàëè ñìå ñå äà îá-
õâàíåì âñè÷êè ïî-èíòåðåñíè âúïðîñè çàñÿãàùè ñåêñóàëíîòî îáðà-
çîâàíèå, óñòðîéñòâîòî è ôóíêöèèòå íà ïîëîâàòà ñèñòåìà ó ìúæà è
æåíàòà, èçáîðà íà ñåêñóàëåí ïàðòíüîð, ïîëîâèÿ àêò, ñåêñóàëíèòå
ïðîáëåìè, èçïîëçâàíåòî íà ñúâðåìåííèòå ïðîòèâîçà÷àòú÷íè ñðåä-
ñòâà, ïðîôèëàêòèêàòà íà íàé-÷åñòèòå ïîëîâî ïðåíîñèìè çàáîëÿâà-
íèÿ, ïîâåäåíèåòî ïðè íàñòúïâàíå íà áðåìåííîñò è ïðè ïðåäñòîÿùî
ðàæäàíå, ñåêñóàëíèòå ïðåñòúïëåíèÿ è äð. Âñè÷êè êðèòè÷íè áåëåæ-
êè, èçïðàòåíè â èçäàòåëñòâîòî èëè íà E-mail: prodanov@dir.bg, ùå
áúäàò ïðèåòè ñ áëàãîäàðíîñò.
Â. Òúðíîâî, ÿíóàðè 2010 ã.
Àâòîðúò

5
Ñúäúðæàíèå
ÊÚÌ ×ÈÒÀÒÅËÈÒÅ..........................................................................................4
1. ÂÚÂÅÄÅÍÈÅ Â ÑÅÊÑÎËÎÃÈßÒÀ..............................................................9
1.1. Ïðåäìåò íà ñåêñîëîãèÿòà.................................................................9
1.2. Èñòîðè÷åñêî ðàçâèòèå íà ñåêñóàëíîñòòà è
ñåêñîëîãèÿòà...................................................................................10
1.2.1. Ðàçâèòèå íà ñåêñóàëíîñòòà â äðåâíîñòòà...............................10
1.2.2. Ðàçâèòèå íà ñúâðåìåííàòà ñåêñîëîãèÿ.................................13
2. ÑÅÊÑÓÀËÍÎ ÎÁÐÀÇÎÂÀÍÈÅ ÍÀ ÄÅÖÀÒÀ È Ó×ÅÍÈÖÈÒÅ ...................17
2.1. Íåîáõîäèìîñò îò ñåêñîëîãè÷íè çíàíèÿ, ñúùíîñò, çàäà÷è è
ìåòîäè íà ñåêñóàëíîòî îáðàçîâàíèå..............................................17
2.2. Ñåêñóàëíî îáðàçîâàíèå íà äåöàòà ïðåäè ïóáåðòåòà......................23
2.3. Ñåêñóàëíî îáðàçîâàíèå ïðåç ïóáåðòåòà è ñëåä
íàñòúïâàíå íà çðåëîñòòà.................................................................29
2.3.1. Ôèçèîëîãè÷íè è ïñèõè÷íè ïðîìåíè ïî âðåìå íà
ïóáåðòåòà..............................................................................29
2.3.2. Ñåêñóàëíî îáðàçîâàíèå íà ìîì÷åòàòà..................................32
2.3.3. Ñåêñóàëíî îáðàçîâàíèå íà ìîìè÷åòàòà................................34
2.3.4. Ñåêñóàëíî ñàìîçàäîâîëÿâàíå (ìàñòóðáàöèÿ).......................36
2.3.5. Êîãà äà çàïî÷íå ïîëîâèÿò æèâîò?........................................40
2.4. Íÿêîè ôàêòîðè, îòãîâîðíè çà ñåêñóàëíîòî îáðàçîâàíèå...............44
3. ÑÒÐÎÅÆ È ÔÓÍÊÖÈÈ ÍÀ ÌÚÆÊÈÒÅ È
ÆÅÍÑÊÈÒÅ ÏÎËÎÂÈ ÎÐÃÀÍÈ ..............................................................46
3.1. Ìúæêà ïîëîâà ñèñòåìà - óñòðîéñòâî è ôóíêöèè............................46
3.2. Æåíñêà ïîëîâà ñèñòåìà - óñòðîéñòâî è ôóíêöèè..........................50
4. ÒÚÐÑÅÍÅ ÍÀ ÏÀÐÒÍÜÎÐ ÇÀ ÑÅÊÑÓÀËÍÎ ÎÁÙÓÂÀÍÅ,
ÄÚËÃÎÒÐÀÉÍÎ ÑÚÆÈÒÅËÑÒÂÎ ÈËÈ ÁÐÀÊ ........................................59
4.1. Çàïîçíàâàíå.....................................................................................60

6
4.2. Îïîçíàâàíå......................................................................................61
4.3. Âçåìàíå íà îêîí÷àòåëíî ðåøåíèå..................................................70
5. ÇÀ ÏÎËÎÂÈß ÀÊÒ.....................................................................................71
5.1. Íåîáõîäèìîñò îò îáó÷åíèå çà îñúùåñòâÿâàíå íà
äîáúð ïîëîâ àêò..............................................................................71
5.2. Ìîòèâàöèÿ çà îñúùåñòâÿâàíå íà ïîëîâ àêò....................................73
5.3. Ëþáîâíà èãðà..................................................................................74
5.4. Ôèçèîëîãè÷íè ðåàêöèè ïðè ïðîòè÷àíå íà ïîëîâèÿ àêò.................80
5.5. Ïîçàòà ïðè ïîëîâ àêò......................................................................84
5.6. Èçèñêâàíèÿ çà çäðàâîñëîâåí ñåêñ...................................................90
6. ÑÅÊÑÓÀËÍÈ ÏÐÎÁËÅÌÈ........................................................................95
6.1. Ïîëîâè ðàçñòðîéñòâà......................................................................95
6.1.1. Ïîëîâè ðàçñòðîéñòâà ó ìúæà................................................97
6.1.2. Ïîëîâè ðàçñòðîéñòâà ó æåíàòà............................................ 109
6. 2. Îòêëîíåíèÿ â ïîëîâîòî ïîâåäåíèå.............................................. 117
6.2.1. Îáåêòíè äåâèàöèè................................................................ 118
6.2.2. Ñèòóàöèîííè äåâèàöèè........................................................ 122
7. ÇÀÁÎËßÂÀÍÈß, ÏÐÅÄÀÂÀÍÈ ÏÎ ÏÎËΠÏÚÒ ................................... 124
7.1. Ãîíîðåÿ......................................................................................... 124
7.2. Ñèôèëèñ........................................................................................ 125
7.3. Äðóãè çàáîëÿâàíèÿ, ïðåäàâàíè è ïî ïîëîâ ïúò............................ 127
7.4. Ñèíäðîì íà ïðèäîáèòàòà èìóííà íåäîñòàòú÷íîñò (ÑÏÈÍ)......... 128
8. ÏÐÅÄÏÀÇÂÀÍÅ ÎÒ ÁÐÅÌÅÍÍÎÑÒ (ÊÎÍÒÐÀÖÅÏÖÈß) ....................... 132
8.1 Ïðîòèâîçà÷àòú÷íè ñðåäñòâà.......................................................... 132
8.1.1. Ïðåêúñíàòî ïîëîâî ñíîøåíèå............................................. 133
8.1.2. Êàëåíäàðíè è òåìïåðàòóðíè ìåòîäè.................................. 134
8.1.3. Ïðåçåðâàòèâ......................................................................... 136
8.1.4. Õîðìîíàëíè òàáëåòêè.......................................................... 136
8.1.5. Âúòðåìàòî÷íà ñïèðàëà........................................................ 139
8.1.6. Õèìè÷åñêè ñðåäñòâà............................................................. 140
8.1.7. Íåîáðàòèìà êîíòðàöåïöèÿ .................................................. 140
8.1.8. Ñïåøíà êîíòðàöåïöèÿ......................................................... 141
8.2. Íåæåëàíà áðåìåííîñò è àáîðò..................................................... 142

7
9. ÁÐÅÌÅÍÍÎÑÒ È ÐÀÆÄÀÍÅ.................................................................. 147
9.1. Ïðèçíàöè íà áðåìåííîñò è îïðåäåëÿíå íà òåðìèíà íà ðàæäàíå . 147
9.2. Ãðèæè çà áðåìåííàòà.................................................................... 149
9.3. Ðàæäàíå - ïðèçíàöè, ïðîòè÷àíå, ãðèæè çà íîâîðîäåíîòî........... 156
9.4. Ñåìåéñòâî áåç äåöà...................................................................... 159
9.4.1. Ïðè÷èíè çà áåçïëîäèå ó ìúæà............................................ 159
9.4.2. Ïðè÷èíè çà áåçïëîäèå ó æåíàòà.......................................... 162
10. ÏÎËÎÂÈ ÏÐÅÑÒÚÏËÅÍÈß.................................................................. 164
10.1. Èçíàñèëâàíå................................................................................ 164
10.2. Ñåêñóàëíà àãðåñèÿ íàä äåöà........................................................ 168
ËÈÒÅÐÀÒÓÐÀ.............................................................................................. 170
ÑÏÈÑÚÊ íà èíòåðíåò ñòðàíèöèòå, â êîèòî ìîæå äà ñå íàìåðè
èíòåðåñíà èíôîðìàöèÿ íà ñåêñîëîãè÷íè òåìè................................... 174

8
ÑÅÊÑÎËÎÃÈß ÇÀ ÂÑÈ×ÊÈ

9
1. ÂÚÂÅÄÅÍÈÅ Â ÑÅÊÑÎËÎÃÈßÒÀ
1.1. Ïðåäìåò íà ñåêñîëîãèÿòà
Âúïðîñèòå íà ñåêñà è âçàèìîîòíîøåíèÿòà ìåæäó ïîëîâåòå ñà
èíòåðåñóâàëè ÷îâå÷åñòâîòî îò äúëáîêà äðåâíîñò è ñåêñîëîãèÿòà -
íàóêàòà, êîÿòî ãè èçó÷àâà, å ñ äúëãîãîäèøíà èñòîðèÿ. Âúïðåêè òîâà
è äî äíåñ íå å çàåëà ïîäîáàâàùîòî £ ñå ìÿñòî ñðåä äðóãèòå íàóêè.
Ìíîçèíà îñïîðâàò ñúùåñòâóâàíåòî £ êàòî ñàìîñòîÿòåëíà íàó÷íà
äèñöèïëèíà ïîðàäè íåéíèÿ èíòåãðàòèâåí õàðàêòåð.
Ñåêñóàëíèòå ÿâëåíèÿ ñà èçêëþ÷èòåëíî ñëîæíè è ñå èçó÷àâàò
îò òâúðäå ìíîãî íàóêè êàòî áèîëîãèÿ, ãåíåòèêà, ôèçèîëîãèÿ, ïñè-
õîëîãèÿ, ïåäàãîãèêà, ïñèõèàòðèÿ, àêóøåðñòâî è ãèíåêîëîãèÿ, åí-
äîêðèíîëîãèÿ è äð. Ñåêñîëîãèÿòà îáåäèíÿâà ïîçíàíèÿòà îò òåçè
ðàçëè÷íè îáëàñòè è èçãðàæäà åäíî öÿëîñòíî ðàçáèðàíå çà ÷îâåø-
êàòà ñåêñóàëíîñò.
Êàòî ñå èìà ïðåäâèä åòèìîëîãèÿòà íà äóìàòà ñåêñîëîãèÿ (îò
ëàò. sexus “ïîë” + ãð. ëïãïò “íàóêà”), òî ìîæå äà ñå êàæå, ÷å å íàóêà,
êîÿòî èçó÷àâà ñåêñóàëíîñòòà íà ÷îâåêà.
Ò. Áîñòàíäæèåâ ïðè÷èñëÿâà ñåêñîëîãèÿòà êúì íàóêèòå, èìàùè
îòíîøåíèå êúì âúçïðîèçâîäñòâîòî íà ÷îâåêà. Íî äîêàòî àêóøåðñò-
âîòî ðàçãëåæäà ïðîáëåìèòå íà îïëîæäàíåòî, áðåìåííîñòòà è ðàæ-
äàíåòî, ïåäàãîãèêàòà - íà ñåêñóàëíîòî îáðàçîâàíèå, òî ñåêñîëîãèÿ-
òà èçó÷àâà “ïîëîâèòå âçàèìîîòíîøåíèÿ íà õîðàòà, êàêòî è òåõíèòå
çàêîíîìåðíîñòè” (Ò. Áîñòàíäæèåâ, 1994, ñ. 32).
Ð. Áîñòàíäæèåâ îïðåäåëÿ Ñåêñîëîãèÿòà êàòî íàó÷íî-ïðèëîæ-
íà äèñöèïëèíà çà ÷îâåøêàòà ñåêñóàëíîñò è ñåêñóàëíîòî çäðàâå (Ð.
Áîñòàíäæèåâ, 1998, ñ. 18).
Âúâåäåíèå â ñåêñîëîãèÿòà

10
Ñïîðåä íàñ ñåêñîëîãèÿòà å ñàìîñòîÿòåëíà íàó÷íà îáëàñò, êîÿ-
òî ñå çàíèìàâà ñ ïîëîâèòå âçàèìîîòíîøåíèÿ ìåæäó õîðàòà è ïðîá-
ëåìèòå íà òÿõíîòî âúçïðîèçâîäñòâî.
Îáîñîáÿâàò ñå äâå ÷àñòè.
Ìåäèöèíñêà ñåêñîëîãèÿ (ïàòîñåêñîëîãèÿ), êîÿòî å ÷àñò îò ìå-
äèöèíñêàòà íàóêà è èçó÷àâà ïîëîâèòå ðàçñòðîéñòâà è îòêëîíåíèÿòà
â ïîëîâîòî ïîâåäåíèå, òåõíèòå ïðè÷èíè, êëèíè÷íè ïðîÿâè, äèàã-
íîñòèêà, ëå÷åíèå è ïðîôèëàêòèêà.
Ïåäàãîãè÷åñêà ñåêñîëîãèÿ, êîÿòî å ÷àñò îò ïåäàãîãè÷åñêàòà
íàóêà è ñå çàíèìàâà ñ ïðîáëåìèòå íà ñåêñóàëíîòî îáðàçîâàíèå -
ìåòîäèòå è ôîðìèòå íà îáó÷åíèå è âúçïèòàíèå, ñúäúðæàíèåòî íà
ïðåïîäàâàíèÿ ìàòåðèàë è äð.
1.2. Èñòîðè÷åñêî ðàçâèòèå íà ñåêñóàëíîñòòà è
ñåêñîëîãèÿòà
1.2.1. Ðàçâèòèå íà ñåêñóàëíîñòòà â äðåâíîñòòà
Îùå ïðåç íàé-ðàííàòà åïîõà îò ðàçâèòèåòî íà ÷îâå÷åñòâîòî
ïúðâîáèòíèòå õîðà ñà èçîáðàçÿâàëè ÷ðåç ñêàëíè ðèñóíêè â ïåùåðè-
òå äâåòå ñè îñíîâíè çàíèìàíèÿ îò îíîâà âðåìå, êîèòî ñà ëîâúò è
ñåêñúò. Çà îòêðèòèòå ìúæêè è æåíñêè ôèãóðè îò òîâà âðåìå å õà-
ðàêòåðíî îñîáåíîòî ïîä÷åðòàâàíå íà ïîëîâèòå áåëåçè: ïîëîâ ÷ëåí
â åðåêöèÿ, îãðîìíè ãúðäè è äð. Íàìåðåíè ñà è æåíñêè ãëèíåíè ôè-
ãóðêè, âúòðåøíîñòòà íà êîèòî å êóõà è òàì ñà ïîñòàâåíè ìàëêè òîï-
÷åòà. ßâíî äðåâíèÿò ÷îâåê å ïðåäñòàâèë áðåìåííà æåíà.
Ïî âðåìå íà Åãèïåòñêîòî öàðñòâî âå÷å å èçîáðàçÿâàíî ôå-
ëàöèî, à ïðåç I â. îò í. å. â öåëèÿ Äðåâåí ñâÿò ñå íîñè ñëàâàòà íà
åãèïåòñêàòà öàðèöà Êëåîïàòðà, íåíàäìèíàòà ìàéñòîðêà íà îðàë-
íèòå ëàñêè.
 Äðåâíà Èíäèÿ òîâà, êîåòî ñå îòíàñÿ äî ïîëà, íàìèðà îäîá-
ðåíèå âúâ âñè÷êè ñëîåâå íà îáùåñòâîòî. Ïðåç IV - V â. èíäèéñêèÿò
ëåêàð Ìàëàíàãà Âàòñàÿíà ñúáèðà òðóäîâåòå íà ñâîèòå ïî-äðåâíè
ïðåäøåñòâåíèöè è ñúñòàâÿ çíàìåíèòàòà “Êàìà ñóòðà” (“Ëþáîâíè ïè-
ÑÅÊÑÎËÎÃÈß ÇÀ ÂÑÈ×ÊÈ

11
ñàíèÿ”). Òîâà å äðåâíîèíäèéñêî ñòèõîòâîðíî ïðîèçâåäåíèå, ïîñâå-
òåíî íà ëþáîâòà è ñåêñà. Îñâåí îïèñàíèÿ íà õèëÿäà è åäíà ëþáîâíè
ïîçè èìà è ïðåïîðúêè ïî êàêúâ íà÷èí äà ñå ïîëó÷è íàé-ãîëÿìî íàñ-
ëàæäåíèå, êàêâè ïðåäìåòè è ìåõàíè÷åñêè ïðèñïîñîáëåíèÿ ìîæå äà
ñå èçïîëçâàò ïðè ñåêñ. Êàìà â äðåâíîèíäèéñêàòà ìèòîëîãèÿ å áîã
íà ëþáîâòà. Òîé ñå èçîáðàçÿâà êàòî ïðåêðàñåí þíîøà ñ ëúê è ñòðå-
ëè, êîèòî íàíàñÿò ðàíè, ïðåäèçâèêâàùè ëþáîâ. Òîâà å ïðîòîòèï íà
äðåâíîãðúöêèÿ áîã Åðîñ è íà ðèìñêèÿ Àìóð.
 Èíäèÿ ñà ñå ñúõðàíèëè ìíîãî õðàìîâå, â êîèòî èìà ñêóëïòó-
ðè è áàðåëåôè ñ åðîòè÷íè ìîòèâè. Õðàìîâèÿò êîìïëåêñ â Êõàäæó-
ðàõî íå áåç îñíîâàíèå íàðè÷àò åíöèêëîïåäèÿ íà èíäèéñêîòî ëþ-
áîâíî èçêóñòâî. Òîâà å åäíî îò ìàëêîòî ìåñòà íà çåìÿòà, êúäåòî
ìîæå äà ñå âèäÿò ñòàðèííè åðîòè÷íè ñêóëïòîðè, èçîáðàçÿâàùè ìíî-
ãî÷èñëåíè êîìïîçèöèè íà èíòèìíè îòíîøåíèÿ ìåæäó ìúæå è æå-
íè, ïðåäñòàâåíè âúâ âñè÷êè ìíîãîîáðàçíè äâèæåíèÿ è ïîçè.
Ñ âúçíèêâàíåòî íà Þäàèçìà ñå êîíêðåòèçèðàò ïðàâèëà çà ñåê-
ñóàëíî ïîâåäåíèå. Ñåêñóàëíèòå îòíîøåíèÿ ñà ñ ãëàâíà öåë ðàçìíî-
æàâàíå, íî òå òðÿáâà äà áúäàò è èçòî÷íèê íà íàñëàäà. Âàæíî çíà÷å-
íèå ñå ïðèäàâà íà âçàèìíèòå ñèìïàòèè è äðóæåñêè îòíîøåíèÿ íà
ñúïðóçèòå. Çà õîðàòà, çàíèìàâàùè ñå ñ ôèçè÷åñêè òðóä, íîðìàòà çà
ïîëîâè ñíîøåíèÿ å íå ïî-ìàëêî îò äâà ïúòè â ñåäìèöà, à çà ó÷åíèòå
õîðà - íå ïî-ìàëêî îò åäèí ïúò, æåëàòåëíî â ïåòúê âå÷åðòà â íàâå-
÷åðèåòî íà åâðåéñêàòà ñúáîòà. Æåíàòà èìà ïðàâî äà îòêëîíè ñåêñó-
àëíèòå ïðåòåíöèè íà ìúæà è â òîçè ñëó÷àé íà íåãî ìó ñå çàáðàíÿâà
äà ïðîÿâÿâà íàñòîé÷èâîñò. Íà ñúïðóãàòà ñå ïðåïîðú÷âà äà èãðàå
àêòèâíà ðîëÿ â ñåêñóàëíèòå êîíòàêòè è äà ãè çàïî÷âà, àêî ñå æåëàÿò
îò äâàìàòà. Ñåêñóàëíèòå îòíîøåíèÿ ìåæäó ìúæà è æåíàòà ñà ïîâå-
÷å èëè ïî-ìàëêî ñâîáîäíè îò îãðàíè÷åíèÿ. Îðàëíèÿò ñåêñ íå ñå çà-
áðàíÿâà, íî åÿêóëàöèÿòà ñå èçâúðøâà ñàìî