Токсикология

1
ÒÎÊÑÈÊÎËÎÃÈßÂÚÒÐÅØÍÀ ÌÅÄÈÖÈÍÀ9154/233/346/409/428 Èíôîðìàöèÿ îò Ïèðîãîâ
ïðîäóêòè.
Çà ïðîôåñèîíàëíèòå îòðàâÿíèÿ âîäåùè ñà òîêñè÷íèòå
ãàçîâå è ïðåïàðàòèòå çà ðàñòèòåëíà çàùèòà. Â ïîñëåäíèòå
ãîäèíè çíà÷èòåëåí äÿë èìàò îòðàâÿíèÿòà ñ ïñèõîàêòèâíè
âåùåñòâà íàé-÷åñòî íà ôîíà íà âå÷å èçãðàäåíà çàâèñè-
ìîñò êúì òÿõ.
Ïî îòíîøåíèå íà âúçðàñòîâèòå îñîáåíîñòè íà îñòðèòå
îòðàâÿíèÿ ïðè íîâîðîäåíè è êúðìà÷åòà îòðàâÿíèÿòà ñà
ìàëúê áðîé-äî 1,5 - 3 % , íàðàñòâàò âúâ âúçðàñòòà íà “ëþ-
áîïèòñòâîòî” - îò 2 äî 5 - 7 ãîäèíè ñ âîäåùî ó÷àñòèå íà
ìîì÷åòàòà. Ìåæäó 6 è 10 ãîäèøíà âúçðàñò îòðàâÿíèÿòà
íàìàëÿâàò, çà äà ñå óâåëè÷è áðîÿò èì ñëåä 10-òàòà ãîäèíà
ïðåäè âñè÷êî çà ñìåòêà íà îñòðèòå àëêîõîëíè îòðàâÿíèÿ,
óìèøëåíèòå ñàìîîòðàâÿíèÿ è òîêñèêîìàíèèòå. Â òàçè
âúçðàñò ñå èçðàâíÿâà áðîÿò íà ìîì÷åòà è ìîìè÷åòà. Ñëåä
òàçè âúçðàñò çà÷åñòÿâàò óìèøëåíèòå ñàìîîòðàâÿíèÿ, òîê-
ñèêîìàíèèòå è íàðêîìàíèèòå.  ñðåäíà âúçðàñò çíà÷åíèå
èìàò ïðåäèìíî îñòðèòå ïðîôåñèîíàëíè îòðàâÿíèÿ, êàòî
ñëåä 65 ãîäèíè âîäåùè ïî ìîòèâè íà âúçíèêâàíå ñà óìèø-
ëåíèòå ñàìîîòðàâÿíèÿ. Îòðàâÿíèÿòà ñ ðàñòèòåëíè è áèî-
ëîãè÷íè îòðîâè èìàò ñåçîíåí õàðàêòåð - ïðåç ïðîëåòíî-
ëåòíèòå ìåñåöè.
Ïî îòíîøåíèå ïèêîâèòå ÷àñîâå íà îñòðèòå îòðàâÿ-
íèÿ: ïðè äåöàòà òå ñà ñâúðçàíè ñ ôèçèîëîãè÷íàòà õèïîã-
ÒÎÊÑÈÊÎËÎÃÈß
Àíåòà Õóáåíîâà
Îòðàâÿíèÿòà èãðàÿò çíà÷èòåëíà ðîëÿ â ïàòîëîãèÿòà íà
âñè÷êè âúçðàñòè . Òå ñà áîëåñòíè ñúñòîÿíèÿ, êîèòî çàñÿ-
ãàò öåëèÿ îðãàíèçúì, ïðîòè÷àò íåïîäîçèðàíî áúðçî è
÷åñòî ñ îïàñíîñò çà æèâîòà íà ïàöèåíòà, ñ êëèíè÷íà õàðàê
òåðèñòèêà, êîÿòî ìíîãî ïúòè ïðåäñòàâëÿâÿ äèôåðåíöèàë-
íî-äèàãíîñòè÷åí ïðîáëåì.
Îòðàâÿíåòî å ïàòîëîãè÷åí ïðîöåñ, ðåçóëòàò îò âúçäåéñò-
âèåòî íà ïîñòúïâàùè îò îêîëíàòà ñðåäà îòðîâíè âåùåñò-
âà.
Îòðîâàòà å ÷óæäî çà îðãàíèçìà õèìè÷åñêî âåùåñòâî
êîåòî íàðóøàâà ïðîòè÷àíåòî íà íîðìàëíèòå áèîõèìè÷-
íè ïðîöåñè è ôèçèîëîãè÷íè ôóíêöèè íà îðãàíèçìà.
Îòðîâà ìîãàò äà áúäàò õèìè÷íè âåùåñòâà, èçïîëçâàíè â
áèòà è ïðîìèøëåíîñòòà, ìåäèêàìåíòè, ðàñòèòåëíè è æè-
âîòèíñêè îòðîâè, ìèêðîáíè òîêñèíè è äðóãè.
 çàâèñèìîñò îò êîëè÷åñòâîòî îòðîâà, êîåòî ïîñòúïâà â
îðãàíèçìà çà åäèíèöà âðåìå è ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà âðå-
ìåòî íà âúçäåéñòâèåòî é, ìîæå äà ñå ðàçâèå îñòðî èëè
õðîíè÷íî îòðàâÿíå.
Âîäåùè ñà ìåäèêàìåíòîçíèòå îñòðè îòðàâÿíèÿ (ñ ïñè-
õîôàðìàêà è ñúðäå÷íî-ñúäîâè ëåêàðñòâåíè ñðåäñòâà),
ñëåäâàíè îò îòðàâÿíèÿòà ñ ïðåïàðàòè çà áèòîâè íóæäè,
àëêîõîë, äåòåðãåíòè, îðãàíè÷íè ðàçòâîðèòåëè, ïåòðîëíè
Ñõåìà.1 Âèäîâå îòðàâÿíèÿ

2
ÒÎÊÑÈÊÎËÎÃÈß ÂÚÒÐÅØÍÀ ÌÅÄÈÖÈÍÀ 9154/233/346/409/428 Èíôîðìàöèÿ îò Ïèðîãîâ
ëèêåìèÿ - 11 - 12 ÷àñà íà îáÿä è 17 - 19 ÷àñà ñëåä îáåä.
Ñúáîòà è íåäåëÿ ñà òðåâîæíè äíè çà îñòðè îòðàâÿíèÿ ïðè
äåöà - âðåìåòî, êîãàòî òå íå ñà â äåòñêè çàâåäåíèÿ, â äîìà
ñå ïðàâè ïî÷èñòâàíå è êîíòðîëúò å çàíèæåí. Ïðè âúçðàñò-
íèòå ïàöèåíòè âå÷åðíèòå èëè êúñíè ñëåäîáåäíè ÷àñîâå
ñà õàðàêòåðíè çà óìèøëåíèòå ñàìîîòðàâÿíèÿ.
Çà ñëó÷àéíèòå îòðàâÿíèÿ íÿìà îïðåäåëåíà ÷àñîâà õà-
ðàêòåðèñòèêà. Ñìúðòíèòå ñëó÷àè ïðè äåöà ñà çíà÷èòåëíî
ïî-ìàëêî, ïîðàäè íàâðåìåííîòî òúðñåíå íà ìåäèöèíñêà
ïîìîù - ëåòàëèòåòúò å â ãðàíèöèòå íà 1 - 1,2 %. Ïðè âúç-
ðàñòíèòå ïàöèåíòè ëåòàëèòåòúò ñå äâèæè ìåæäó 3,5 - 4,2%
ïðåäèìíî ïîðàäè êúñíî ïîñòúïâàíå çà ëå÷åíèå, ïðåìîð-
áèäíà ïàòîëîãèÿ, êîÿòî ñå óñëîæíÿâà â õîäà íà îòðàâÿíå-
òî.
Ïðè õðîíè÷íèòå îòðàâÿíèÿ åêñïîçèöèÿòà íà åêçîãåí-
íàòà îòðîâà å ñ ðàçëè÷åí ñðîê íà äåéñòâèå è äîçè, êîåòî
ïîñòåïåííî îôîðìÿ ïðîìåíè â åäèí èëè äðóã îðãàí è
íåãîâèòå ñòðóêòóðè, ÷åñòî ñ íåõàðàêòåðíè êëèíè÷åñêè
èçÿâè, íàïîäîáÿâàùè çàáîëÿâàíèÿ íà âúòðåøíàòà ìåäè-
öèíà, íåâðîëîãèÿòà, ïñèõèàòðèÿòà, êîæíèòå áîëåñòè, õè-
ðóðãèÿòà.
ÒÎÊÑÎÊÈÍÅÒÈÊÀ,
ÒÎÊÑÎÄÈÍÀÌÈÊÀ È
ÌÅÒÀÁÎËÈÇÚÌ ÏÐÈ ÎÑÒÐÈÒÅ
ÅÊÇÎÃÅÍÍÈ ÎÒÐÀÂßÍÈß
Òîêñîêèíåòèêàòà îòðàçÿâà âúçäåéñòâèåòî íà îðãàíèç-
ìà âúðõó îòðîâàòà, à òîêñîäèíàìèêàòà - âúçäåéñòâèåòî íà
îòðîâàòà âúðõó îðãàíèçìà. Òîêñîêèíåòèêàòà õàðàêòåðè-
çèðà ïúòÿ íà ïîñòúïâàíå, ðàçïðåäåëåíèå, áèîòðàíñôîð-
ìàöèÿ è èçâåæäàíå íà îòðîâàòà îò îðãàíèçìà.
Òîêñîäèíàìèêàòà îòðàçÿâà äåéñòâèåòî íà îòðîâàòà âúð-
õó ðàçëè÷íè ñòðóêòóðè è ôóíêöèè íà îðãàíèçìà, ìåõà-
íèçìà íà ñïåöèôè÷íîòî é äåéñòâèå è èçáèðàòåëíà òîê-
ñè÷íîñò.  õîäà íà åäíà åêçîãåííî îòðàâÿíå ïðîöåñèòå íà
òîêñîêèíåòèêà, òîêñîäèíàìèêà è ìåòàáîëèçúì ñà òÿñíî
ñâúðçàíè è èíòåðôåðèðàò ïîìåæäó ñè.
Îñíîâíèòå ñòàäèè íà îñòðîòî îòðàâÿíå ñà:
1. òîêñèêîãåíåí ñòàäèé - ðåçîðáòèâåí ñòàä
2. õåìàòîãåíåí ñòàäèé
3. îðãàíîöåëóëàðåí ñòàäèé
ÐÅÇÎÐÁÒÈÂÍÈßÒ ÑÒÀÄÈÉ ñå îáóñëàâÿ îò êîíòàê-
òà íà îòðîâàòà ñ îðãàíèçìà íà íèâî âõîäíà âðàòà. Îòðîâè-
òå ñ ãîëÿìà õèìè÷åñêà àêòèâíîñò è ïîâúðõíîñòíà åíåðãèÿ
îêàçâàò îùå íà íèâî âõîäíà âðàòà ñâîåòî ëîêàëíî-èðèòà-
òèâíî äåéñòâèå, ò.å. çàïî÷âà ïðîÿâàòà íà òîêñîäèíàìèêà-
òà.
Îòðîâèòå ïîñòúïâàò â îðãàíèçìà ïðåç ñëåäíèòå âõîäíè
âðàòè:
�?�?�?�?�?õðàíîñìèëàòåëíà ñèñòåìà - ïðåäèìíî ïðåç óñòàòà
è ïî-ðÿäêî ðåêòàëíî
Ðåçîðáöèÿòà â õðàíîñìèëàòåëíèÿ òðàêò ñå îïðåäåëÿ îò:
äîçà ïðèåòà îòðîâà, ðÍ íà ñòîìàøíèÿ è ÷ðåâåí ñîê, ñú-
äúðæàíèå íà õðàíà â ñòîìàõà, ïåðèñòàëòèêà. Ïðåìèíàâà-
íåòî íà îòðîâàòà îò õðàíîñìèëàòåëíàòà ñèñòåìà êúì êðúâ-
òà ñå îñúùåñòâÿâà ÷ðåç ïðîñòà äèôóçèÿ.
�?�?�?�?�?êîæà - èíòàêòíà èëè óâðåäåíà îò êîíòàêòà ñ îòðî-
âàòà
èëè ðàíåâà ïîâúðõíîñò
Ðåçîðáöèÿòà çàâèñè îò ëèïîòðîïíîñòòà è éîíèçàöèÿòà
íà îòðîâàòà, ðàçìåð íà ïîäêîæíèòå ìàñòíè äåïà /ïî-ãîëÿ-
ìà ëèïîòðîïíîñò îïðåäåëÿ çàäúðæàíå â ìàñòíèòå äåïà.
Ñõåìà 2.

3
ÒÎÊÑÈÊÎËÎÃÈßÂÚÒÐÅØÍÀ ÌÅÄÈÖÈÍÀ9154/233/346/409/428 Èíôîðìàöèÿ îò Ïèðîãîâ
òîðèòå íà åíçèìíè ñèñòåìè èëè äðóãè êîìïîíåíòè íà
öèòîïëàçìàòà è óïðàæíÿâà íà ìîëåêóëíî íèâî òîêñè÷íî-
òî ñè äåéñòâèå ÷ðåç ðàçñòðîéñòâî ñèíòåçà íà áåëòúöè,
ìàêðîåðãèéíè ñúåäèíåíèÿ, ãëèêîãåí, ôîñôî- è ëèïîïðî-
òåèíè, àêòèâíîñòòà íà åíçèìíè ïðîöåñè è îáìåííè ôóí-
êöèè.
Îòðîâàòà ñå ìåòàáîëèçèðà ïî âðåìå íà îðãàíîöåëóëàð-
íèÿ ñòàäèé ïðåäèìíî â ìèêðîçîìèòå íà õåïàòîöèòèòå,
ïðåìèíàâàéêè ãëàâíî ïðåç äâå ôàçè: íåñèíòåòè÷íà (õèä-
ðîëèçà, îêèñëåíèå, ðåäóêöèÿ) è ñèíòåòè÷íà (ãëþíîðîíî-
ñóëôîêîíþãàöèÿ è äðóãè). Ïîëó÷åíèòå ìåòàáîëèòè ñà ïî-
ìàëêî òîêñè÷íè, íåòîêñè÷íè èëè â ðåäêè ñëó÷àè ñ ïîâè-
øåíà òîêñè÷íîñò.
ÎÑÍÎÂÍÈ ÏÐÈÍÖÈÏÈ ÍÀ
ËÅ×ÅÍÈÅ ÏÐÈ ÎÒÐÀÂßÍÈßÒÀ
Ëå÷åíèåòî íà îòðàâÿíèÿòà å ñúîáðàçåíî ñ òîêñîêèíå-
òèêàòà è òîêñîäèíàìèêàòà íà åêçîãåííàòà îòðîâà â òðèòå
ñòàäèÿ íà èíòîêñèêàöèÿòà: ðåçîðáòèâåí, õåìàòîãåíåí è
îðãàíîöåëóëàðåí. Ò.å.àòàêóâàò ñå ïðîöåñèòå íà ðåçîðá-
öèÿ, òðàíñïîðò è ðàçïðåäåëåíèå, áèîòðàíñôîðìàöèÿ è
åëèìèíèðàíå.
Ëå÷åáíèòå ìåòîäè ñå ãðóïèðàò â ñëåäíàòà ñõåìà:
1. Äåòîêñè÷íî-äåïóðàöèîííè ñðåäñòâà è ìåòîäè
2. Àíòèäîòíè ñðåäñòâà è ìåòîäè
3. Ðåàíèìàöèîííè ñðåäñòâà è ìåòîäè
4. Îðãàíîïðîòåêòèâíè ñðåäñòâà è ìåòîäè
5. Ñèìïòîìàòè÷íî ëå÷åíèå íà íàñòúïèëèòå óâðåæäà-
íèÿ
6. Ðåõàáèëèòàöèîííè ìåòîäè - ôèçèêàëíà è ïñèõè÷åñêà
ðåõàáèëèòàöèÿ
ÄÅÒÎÊÑÈ×ÍÎ-ÄÅÏÓÐÀÖÈÎÍÍÈ
ÑÐÅÄÑÒÂÀ È ÌÅÒÎÄÈ
Òå ñà íàñî÷åíè êúì îòñòðàíÿâàíå íà îòðîâàòà îò âõîä-
íèÿ ó÷àñòúê, õóìîðàëíàòà ñðåäà è èíòðàöåëóëàðíàòà ñðå-
äà.
1. ÄÅÒÎÊÑÈ×ÍÀ ÄÅÏÓÐÀÖÈß ÍÀ ÍÈÂÎ ÂÕÎÄÍÀ
ÂÐÀÒÀ
Õðàíîñìèëàòåëåí òðàêò
- ïðåäèçâèêâàíå íà ïîâðúùàíå- èíæåêòèðàíå íà àïî-
ìîðôèí, åìåòèí, èëè äàâàíå íà ñèðîï èïåêàêóàíà çà äåöà
,ôèçèêàëíî äðàçíåíå
- ñòîìàøíà ïðîìèâêà, àêòèâíà èëè ïàñèâíà, êîÿòî ñå
èçâúðøâà ñ ðàçòâîð íà ìåäèöèíñêè âúãëåí â äîçà 30 ã. íà 1
ë. âîäà. Çàäúëæèòåëíà ïðè âñè÷êè îòðàâÿíèÿ ïî ïåðîðà-
ëåí ïúò. Äâà âèäà ñòîìàøíà ïðîìèâêà:
Àêòèâíà - êîãàòî áîëíèÿò å â ñúçíàíèå è àäåêâàòíî ó÷àñò-
âà â ëå÷åáíèÿ ïðîöåñ.
Ïàñèâíà - ÷ðåç ñòîìàøíî ñîíäèðàíå ñ ðàçëè÷åí êàëè
áúð ñòîìàøíè ñîíäè ïðè áîëíè â êîìàòîçíî ñúñòîÿíèå,
íåäîñòàòú÷íà àäåêâàòíîñò , ïðè äåöà, ïðè áîëíè ñ íàðó-
øåíèå íà ñúçíàíèåòî ñîìíîëåíòíîñò êúì ñîïîð.
È ïðè äâàòà âèäà ñòîìàøíà ïðîìèâêà ïúðâàòà ïîðöèÿ
ñòîìàøíî ñúäúðæèìî, êîÿòî ñå âçåìà ñëåä äàâàíå íà 200
- 250 ìë. âîäà è ïîñëåäâàùî ïðåäèçâèêàíî ïîâðúùàíå
(ñòîìàøíî ñúäúðæèìî áåç ìåäèöèíñêè âúãëåí!) ñå îòäå-
ëÿ è èçïðàùà çà õèìè÷åñêè àíàëèç.
�?�?�?�?�?äèõàòåëíà ñèñòåìà - íîñíà ëèãàâèöà, ëèãàâèöàòà
íà äèõàòåëíèòå ïúòèùà çà ëåòëèâè èëè îòðîâè â ãàçîîá-
ðàçíî ñúñòîÿíèå
Ðåçîðáöèÿòà ïðåç äèõàòåëíàòà ñèñòåìà çàâèñè îò :êîí-
öåíòðàöèÿòà íà òîêñè÷íîòî âåùåñòâî âúâ âäèøàíèÿ âúç-
äóõ, îáåìà è èíòåíçèòåòà íà äèøàíåòî ïî âðåìå íà ïðåñòîÿ
â îáãàçåíàòà ñðåäà, ñâîéñòâàòà íà ãàçîîáðàçíàòà îòðîâà
äà ïðîíèêâà ïðåç àëâåîëàðíàòà ñòåíà, äèñïåðñèîííèòå
ñâîéñòâà íà ãîçîîáðàçíàòà îòðîâà - íåéíàòà ñïîñîáíîñò
äà îáðàçóâà ñ âîäàòà, áåëòúöèòå èëè àëêàëíèòå ñúñòàâêè
íà ëèãàâèöàòà íîâè âåùåñòâà, êîèòî äà äåéñòâàò êàòî êàòî
íîâè àãåíòè, ñ âúçìîæíîñò îùå òóê äà çàïî÷íàò ïðîÿâèòå
íà òîêñîäèíàìèêàòà.
�?�?�?�?�?êîíþíêòèâè - òå÷íè è ãàçîîáðàçíè òîêñè÷íè âå-
ùåñòâà
�?�?�?�?�?ãåíèòàëíà ëèãàâèöà - ïðè ïðåêúñâàíå íà áðåìåí-
íîñò ñ òîêñè÷íè ðàñòèòåëíè èëè äðóãè îòðîâè
�?�?�?�?�?ïèêî÷åí ìåõóð - ïðè èíñòèëàöèÿ íà òîêñè÷íè ðàç-
òâîðè
�?�?�?�?�?ïàðåíòåðàëíà âõîäíà âðàòà - ïðè óõàïâàíå è óáîæ-
äàíå îò îòðîâíè æèâîòíè, óáîæäàíå îò øèïîâå íà òîê-
ñè÷íè ðàñòåíèÿ, ïðè èíæåêòèðàíå íà òîêñè÷íà äîçà
ÕÅÌÀÒÎÃÅÍÍÈßÒ ÑÒÀÄÈÉ ñå îáóñëàâÿ îò ïðîíèê-
âàíå íà îòðîâàòà îò âõîäíàòà âðàòà â õóìîðàëíàòà ñðåäà.
×àñò îò îòðîâàòà ñå ñâúðçâà ñ ïëàçìåíèòå áåëòúöè â òîê-
ñîïðîòåèíîâè êîìïëåêñè, à äðóãà - öèðêóëèðà ñâîáîäíà.
Íÿêîè îòðîâè íà òîçè åòàï óïðàæíÿâàò òîêñîäèíàìè÷åí
õåìîòîêñè÷åí (õåìîëèçà èëè ìåòõåìîãëîáèí) åôåêò.
Ïî âðåìå íà õåìàòîãåííèÿ ñòàäèé íà îñòðîòî îòðàâÿíå
ñå èçâúðøâà îò÷àñòè áèîòðàíñôîðìàöèÿ íà îòðîâàòà,
òðàíñïîðò äî ñúîòâåòåí îðãàí è äåïîíèðàíå íà ðàçëè÷íè
ìåñòà.
 õóìîðàëíàòà ñðåäà îòðîâàòà ñúùåñòâóâà êàòî:
1. íåñâúðçàíà ñ ïëàçìåíèòå ïðîòåèíè - ñ âúçìîæíîñò
äà ïðåìèíàâà ïðåç êàïèëÿðíàòà ñòåíà è äà ñå âêëþ÷âà â
ïðîöåñèòå íà ðàçïðåäåëåíèå
2. ñâúðçàíà ñ ïëàçìåíèòå ïðîòåèíè ñ ðàçëè÷íà ëàáèë-
íîñò áåç äà ìîãàò òåçè òîêñîïðîòåèíîâè êîìïëåêñè äà
ïðåìèíàâàò ïðåç êëåòú÷íèòå ìåìáðàíè è êàïèëÿðíàòà
ñòåíà
3.ñâúðçàíà ñ åðèòðîöèòèòå è õåìîãëîáèíà
ÎÐÃÀÍÎÖÅËÓËÀÐÅÍ ÑÒÀÄÈÉ - îáóñëàâÿ ñå îò ïðå-
ìèíàâàíå íà îòðîâàòà îò õóìîðàëíàòà ñðåäà êúì îðãàí-
íè ñòðóêòóðè, êúì êîèòî îòðîâàòà ïðîÿâÿâà èçáèðàòåëíà
òîêñè÷íîñò. Îñúùåñòâÿâà ñå òîêñîäèíàìèêàòà íà îòðîâà-
òà íà íèâî ò.í. åôåêòîðåí îðãàí èëè îðãàíè, ðåñï. ñèñòå-
ìè, ñ áîëåñòíè ïðîìåíè â òÿõ ñ îòðàæåíèå âúðõó ôóíêöè-
ÿòà íà öåëèÿ îðãàíèçúì.
Íàðóøåíèÿò áàëàíñ ìåæäó ñâúðçàíà è íåñâúðçàíà ñúñ
ñåðóìíèòå ïðîòåèíè îòðîâà âîäè äî îñâîáîæäàâàíå íà
íîâè êîëè÷åñòâà îò íåÿ èëè äî íîâîîáðàçóâàíå íà ìåòà-
áîëèòíè ïðîäóêòè. Ñúçäàâà ñå âúçìîæíîñò ñúùèòå äà ïðå-
ìèíàò â åêñòðàâàçàëíîòî ïðîñòðàíñòâî ïðåç êàïèëÿðíàòà
ñòåíà è äà ïðîäúëæàò óâðåæäàùîòî ñè äåéñòâèå âúðõó
îðãàíèçìà.
Îòðîâàòà ñå “ïðèëåïâà” êúì îïðåäåëåíè ó÷àñòúöè íà
ëèïîïðîòåèíîâàòà êëåòú÷íà ìåìáðàíà, îáðàçóâà êîìï-
ëåêñè ñ òÿõ, ïðîïðàâÿ ïúòÿ íà îòðîâàòà êúì âúòðåêëåòú÷-
íîòî ïðîñòð